TBMM Genel Kurulunda kabul edilen düzenlemeyle, ilk kez ehliyet alanlar ile sürücü belgesi iptal edildikten sonra yeniden ehliyet almaya hak kazananlar iki yıl süreyle aday sürücü sayılacak. Bu dönemde belirlenen trafik ihlallerini yapanların sürücü belgeleri trafik zabıtası tarafından iptal edilecek.
Düzenleme, TBMM’de görüşülen Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin kabul edilen ilk 7 maddesi arasında yer aldı. Teklifin tamamının yasalaşması ve Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yeni kurallar yürürlüğe girecek.
Aday sürücülük süresi iki yıl olacak
İlk defa sürücü belgesi alan kişiler, belgelerini aldıkları tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü kabul edilecek. Ehliyeti herhangi bir nedenle iptal edilen ve yeniden sürücü belgesi almaya hak kazananlar da aynı süreyle aday sürücü statüsünde bulunacak.
Aday sürücüler, bu iki yıllık dönemde belirli trafik ihlalleri bakımından daha sıkı kurallara tabi tutulacak. Düzenleme, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında hazırlandı.
75 ceza puanı ehliyetin iptaline neden olacak
Aday sürücülük döneminde toplam 75 ceza puanı sınırının aşılması halinde sürücü belgesi iptal edilecek. Ceza puanı, sürücünün farklı tarihlerde yaptığı trafik ihlallerinin karşılığında birikerek hesaplanacak.
Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren herhangi bir ihlalin işlenmesi de doğrudan iptal nedeni olacak. İptal işlemleri, Karayolları Trafik Kanunu’nda görev ve yetkileri belirlenen trafik zabıtası tarafından gerçekleştirilecek.
0,20 promilin üzerinde alkole sıfır tolerans
Aday sürücülerin araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullandığının tespit edilmesi halinde sürücü belgesi iptal edilecek. Düzenlemede otomobil, motosiklet veya başka bir araç türü arasında ayrım yapılmayacak.
Bu nedenle aday sürücüler için normal sürücülere uygulanan alkol sınırlarından farklı ve daha katı bir eşik geçerli olacak. İki yıllık adaylık süresi içinde tek bir tespitin dahi ehliyetin iptal edilmesiyle sonuçlanması öngörülüyor.
Üç kez yapılan bazı ihlaller de iptal sebebi
Dönüş kurallarına uymamak, yayalara ilk geçiş hakkını vermemek ve koruyucu sistemleri kullanmamak da düzenlemede özel olarak sayıldı. Bu kurallardan herhangi birinin aday sürücülük dönemi içinde üç kez ihlal edilmesi halinde sürücü belgesi iptal edilecek.
Koruyucu sistemler kapsamında emniyet kemeri, çocuk bağlama sistemleri ve araç türüne göre kullanılması zorunlu diğer güvenlik donanımları değerlendirilecek. Herhangi bir kuralın ayrı ayrı üç kez ihlal edilmesi iptal için yeterli olacak.
Ehliyeti iptal edilenler kursa yeniden başlayacak
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişiler, eski belgelerini geri alamayacak. Yeniden ehliyet alabilmeleri için bir sürücü kursuna kayıt yaptırmaları, eğitimlere devam etmeleri ve sınavlarda başarılı olarak yeniden motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.
Bu kişiler teorik ve uygulamalı eğitim süreçlerini yeniden tamamlayacak. Gerekli sertifikayı alamayanlar yeniden sürücü belgesi başvurusunda bulunamayacak.
Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi yapılacak
Ehliyeti iptal edilen aday sürücülerin yeniden kursa başlayabilmesi için psikoteknik değerlendirmeden geçmesi gerekecek. Ayrıca psikiyatri uzmanı tarafından muayene edilerek sürücülüğe engel bir durum bulunmadığını gösteren belge almaları zorunlu olacak.
Söz konusu belgeler sürücü kursuna kayıt sırasında ibraz edilecek. Değerlendirme veya muayene sonucunda sürücülüğe engel bir durum tespit edilen kişiler kurs eğitimine başlayamayacak.
Cezaların tamamı ödenmeden başvuru yapılamayacak
Yeniden ehliyet almak isteyenlerin haklarında uygulanan idari para cezalarının tamamını ödemiş olması gerekecek. Ödenmemiş trafik cezası bulunan kişiler sürücü kursuna yeniden kayıt yaptıramayacak.
Ayrıca ihlal nedeniyle belirlenen bir bekleme süresi varsa bu sürenin tamamlanması beklenecek. Geçici geri alma işlemlerinden kaynaklanan süreler de sona ermeden yeniden ehliyet süreci başlatılamayacak.
Düzenleme henüz yürürlüğe girmedi
Aday sürücülere ilişkin hükümler TBMM Genel Kurulunda teklifin ilk 7 maddesi kapsamında kabul edildi. Ancak bu aşama, düzenlemenin tek başına yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Kanun teklifinin kalan maddelerinin de görüşülmesi, teklifin bütününün kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Yeni kurallar, kanunda belirtilen yürürlük tarihinde uygulanmaya başlanacak.