Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, fiziki altınların finansal sisteme kazandırılması amacıyla 2022 yılında başlatılan uygulamayı sona erdirdi. 22 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/12 sayılı Tebliğ ile “Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ” yürürlükten kaldırıldı. Karar aynı gün yürürlüğe girdi.
Düzenlemenin kaldırılmasıyla birlikte vatandaşların fiziki altınlarını belirlenen yöntemlerle Türk lirası mevduat veya katılma hesaplarına dönüştürmelerine bağlı olarak sağlanan Merkez Bankası destek mekanizması da sona ermiş oldu. Uygulama 14 Mart 2022 tarihinde yürürlüğe girmişti.
2022 yılında yastık altı altınlar için başlatılmıştı
Yürürlükten kaldırılan sistem, yurt içi yerleşik gerçek kişilerin fiziki altınlarını yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla ya da doğrudan banka şubelerine getirerek finansal sisteme dahil etmelerine imkan sağlıyordu. Altınlar banka hesaplarına yatırıldıktan sonra Türk lirası cinsinden mevduat veya katılma hesaplarına dönüştürülebiliyordu.
TCMB’nin 2022 Faaliyet Raporu’nda da uygulamanın, fiziki altın varlıklarının Türk lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesini sağlamak amacıyla hayata geçirildiği belirtilmişti. Sistem, o dönemde uygulanan liralaşma politikalarının araçlarından biri olarak kullanılmıştı.
Altın fiyatındaki fark Merkez Bankası tarafından karşılanıyordu
Uygulamada fiziki altının Türk lirasına çevrildiği tarihte Merkez Bankasının belirlediği dönüşüm fiyatı esas alınıyordu. Açılan hesapların vadesi sonunda altın fiyatındaki değişim ile mevduat veya katılma hesabından elde edilen getiri karşılaştırılıyordu.
Altın fiyatından kaynaklanan getirinin hesap getirisinden yüksek olması halinde aradaki fark destek mekanizması kapsamında karşılanabiliyordu. Hesap sahiplerine, TCMB tarafından belirlenen usul ve esaslara bağlı olarak ilave getiri sağlanmasına yönelik hükümler de sistem içerisinde bulunuyordu.
Resmî Gazete’de tek maddelik kaldırma kararı yayımlandı
22 Ağustos 2026 tarihli ve 33348 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yeni düzenleme, 2022/11 sayılı Tebliğ’in yürürlükten kaldırılmasını öngörüyor. 2026/12 sayılı yeni Tebliğ’in yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği ve hükümlerinin TCMB Başkanı tarafından yürütüleceği bildirildi.
Böylece yaklaşık dört yıldır yürürlükte bulunan fiziki altınların Türk lirasına dönüştürülmesine yönelik özel destek mekanizmasının hukuki dayanağı kaldırılmış oldu. Karar, özellikle yastık altında altın tutan ve bunları bankacılık sistemine dahil etmeyi değerlendiren vatandaşları doğrudan ilgilendiriyor.
Fiziki altın bozdurmak yasaklanmadı
Karar, vatandaşların fiziki altınlarını kuyumcularda veya bankalarda bozdurmasını ya da altın hesabına yatırmasını yasaklayan bir düzenleme anlamına gelmiyor. Sona eren uygulama, fiziki altının belirli şartlarla Türk lirası mevduat veya katılma hesabına dönüştürülmesi karşılığında TCMB tarafından sağlanan özel destek sistemini kapsıyor.
Dolayısıyla vatandaşlar bankaların ve kuyumcuların mevcut hizmetleri çerçevesinde altın işlemlerini sürdürebilecek. Ancak 2022/11 sayılı Tebliğ kapsamında tanımlanan dönüşüm ve destek avantajlarından yeni dönemde yararlanılamayacak.
Altın politikasında bir dönem kapanmış oldu
Türkiye’de hane halkının fiziki altın tasarruflarının finansal sisteme kazandırılması uzun yıllardır ekonomi yönetiminin gündemindeki başlıklardan biri oldu. TCMB de geçmiş dönemlerde altın bankacılığı, altın hesapları ve farklı finansal araçlar aracılığıyla sistem dışında tutulan tasarrufların ekonomiye dahil edilmesini teşvik eden çeşitli adımlar attı.
22 Ağustos 2026 tarihli kararla ise 2022’den bu yana uygulanan fiziki altından TL mevduata dönüşüm modeli sona erdirildi. Böylece yastık altı altınların finansal sisteme kazandırılmasında kullanılan destek araçlarından biri resmen devreden çıkarılmış oldu.