İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, vatandaşların kişisel verilerinin hukuka aykırı şekilde ele geçirilerek “panel” adı verilen sorgulama sistemleri üzerinden kullanıldığı iddiasıyla 31 avukat hakkında gözaltı kararı verildi. Soruşturma kapsamında İstanbul’daki 39 avukatlık bürosunda arama ve el koyma işlemleri başlatıldı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu koordinasyonunda, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen soruşturmada, yasa dışı sorgulama sistemlerinin bazı hukuk bürolarına ücret karşılığında satıldığı ve abonelik yöntemiyle kullandırıldığı öne sürüldü. Adalet Bakanı Akın Gürlek de soruşturmaya ilişkin açıklamada bulundu. Gürlek’in Adalet Bakanlığı görevi güncel resmi Bakanlık kaynaklarında da doğrulanıyor.
Vatandaşların kişisel verilerine ulaşıldığı iddiası
Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde, vatandaşlara ait kişisel bilgilerin yasa dışı yollarla elde edilerek “panel” olarak adlandırılan sorgulama sistemlerine aktarıldığı tespit edildiği bildirildi. Bu sistemlerin kullanıcılarına kişisel verilere erişim imkânı sağladığı belirtildi.
Söz konusu panellerin bazı hukuk bürolarına ücret karşılığında satıldığı ve abonelik sistemiyle kullandırıldığı ileri sürüldü. Soruşturma dosyasına göre bazı hukuk bürolarının, herhangi bir hukuki ilişkisi bulunmayan vatandaşların kişisel bilgilerine de bu sistemler üzerinden eriştiği iddia edildi.
Vatandaşlara gerçeğe aykırı borç ve haciz mesajları gönderildiği öne sürüldü
Soruşturmada elde edilen bulgulara göre, kişisel bilgilerine ulaşılan bazı vatandaşlarla daha sonra iletişime geçildi. Bu kişilere borç, uzlaşma ve haciz işlemleriyle ilgili çeşitli ifadeler kullanıldığı belirtildi.
Vatandaşlara “Borcunuz yasal takibe düştü”, “Uzlaşma sürecini kaçırdınız” ve “Hakkınızda haciz işlemi başlatıldı” şeklinde gerçeğe aykırı bildirimlerde bulunularak mağduriyet oluşturulduğu öne sürüldü. Soruşturmanın bu yöntemin kimler tarafından ve ne ölçüde kullanıldığını belirlemeye yönelik olarak sürdürüldüğü bildirildi.
Yasa dışı panellerin hukuk bürolarına satıldığı tespit edildi
Soruşturmanın önemli başlıklarından birini, yasa dışı sorgulama sistemlerinin ticari olarak kullanıldığı iddiası oluşturdu. İncelemelerde panel sistemlerinin belirli ücretler karşılığında hukuk bürolarının kullanımına açıldığı belirtildi.
Bu sistemlerin abonelik modeliyle hizmet verdiği ve kullanıcıların panel üzerinden çok sayıda vatandaşın kişisel bilgilerine erişebildiği öne sürüldü. Soruşturma makamları, sistemlerin kurulması, işletilmesi, satılması ve kullanılması aşamalarında rol alan kişilerin belirlenmesi için çalışma yürüttü.
İlk aşamada 10 şüpheli hakkında kamu davası açıldı
Soruşturmanın ilk aşamasında yasa dışı panel sistemini kurduğu, işlettiği veya sistemden elde edilen gelir akışında yer aldığı değerlendirilen şüpheliler hakkında adli işlem gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalar sonucunda 10 şüpheli hakkında kamu davası açıldığı açıklandı.
Soruşturmanın bu bölümünde panel sisteminin teknik altyapısı ile gelir modelinin de incelendiği belirtildi. İlk aşamanın ardından sistemleri kullandığı öne sürülen kişi ve hukuk bürolarına yönelik çalışmalar genişletildi.
31 avukat hakkında gözaltı kararı verildi
Soruşturmanın genişletilmesiyle birlikte panel sistemlerini kullandıklarına ilişkin somut delil elde edildiği belirtilen 31 avukat hakkında gözaltı kararı verildi. Şüpheli avukatların yasa dışı sistemlere hangi yollarla eriştiği ve elde edilen verileri ne amaçla kullandığı araştırılıyor.
Gözaltı kararlarının yanı sıra soruşturmaya konu avukatların çalışma alanlarında da adli işlemler başlatıldı. Operasyonun İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının talimatları doğrultusunda sürdürüldüğü bildirildi.
39 avukatlık bürosunda arama ve el koyma işlemi
Soruşturma kapsamında İstanbul’da bulunan 39 farklı avukatlık bürosunda eş zamanlı olarak arama ve el koyma işlemlerine başlandı. Aramalarda dijital materyaller, bilgisayarlar, veri depolama cihazları ve soruşturmaya delil oluşturabilecek belgelerin incelenmesi bekleniyor.
El konulan materyaller üzerinde yapılacak teknik incelemelerle panel sistemlerine erişim kayıtları, kişisel verilerin sorgulanıp sorgulanmadığı ve verilerin üçüncü kişilerle paylaşılmasına ilişkin bulguların araştırılması planlanıyor.
Kişisel verilerin ticari amaçla kullanılması mercek altında
Soruşturmanın merkezindeki konulardan biri de hukuka aykırı biçimde elde edildiği öne sürülen kişisel verilerin ticari bir araca dönüştürülmesi oldu. Panel sistemlerinin ücretli abonelikler üzerinden sunulması ve verilerin farklı amaçlarla kullanılması iddiaları soruşturuluyor.
Savcılık ve emniyet birimlerinin, vatandaşların kişisel verilerinin kimlerden temin edildiğini, hangi veri tabanlarından aktarıldığını ve bu bilgilerin kaç kişi tarafından kullanıldığını ortaya çıkarmaya yönelik teknik çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.
Akın Gürlek’ten soruşturmaya ilişkin açıklama
Adalet Bakanı Akın Gürlek, vatandaşların kişisel verilerinin hukuka aykırı biçimde ele geçirilerek ticari bir metaya dönüştürülmesinin kabul edilemeyeceğini belirtti. Gürlek, soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile İstanbul Emniyet Müdürlüğünün çalışmalarına ilişkin değerlendirmede bulundu.
Gürlek, “Hukuku istismar ederek hukuksuzluk yapan hiç kimsenin yanına kâr kalmayacaktır” ifadelerini kullandı. Soruşturmanın şüphelilerin ifadelerinin alınması, ele geçirilen dijital materyallerin incelenmesi ve yeni delillerin değerlendirilmesiyle devam etmesi bekleniyor.