Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kamu harcamalarında şeffaflık, verimlilik ve hesap verebilirliği artırmak amacıyla geliştirdiği yapay zeka destekli sistemle, bugüne kadar 2 milyar liranın üzerinde verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması belirlendi. Sistem, kamu mali yönetimindeki işlemleri analiz ederek riskli, hatalı veya verimsiz olabilecek harcamaların önceden tespit edilmesine imkan sağlıyor.
Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi çatısı altında kullanılan uygulama; bütçe, muhasebe, ödeme, raporlama ve mali karar destek süreçlerini aynı dijital yapı içinde topluyor. Yapay zeka ve ileri analitik araçlarıyla karar vericilere risk odaklı analizler sunuluyor.
2 milyar liranın üzerinde riskli harcama belirlendi
Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi’nin devreye alınmasından bu yana 2 milyar lirayı aşan büyüklükte verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması tespit edildi. Böylece kamu kaynaklarının ekonomik ve etkin kullanımına yönelik önleyici kontrol mekanizmasının güçlendirilmesi hedeflendi.
Sistem, hatalı veya verimsiz olabilecek harcamaları analiz ederek karar alıcılara öngörü sağlıyor. Bakanlık, bu yöntemle mali risklerin harcama süreçlerinin daha erken aşamalarında belirlenmesini amaçlıyor.
497 kamu idaresi sistemi kullanıyor
Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi, 497 kamu idaresi, 95 bin harcama birimi, 4 bin muhasebe birimi ve yaklaşık 400 bin kullanıcıya hizmet veriyor. Sistem Türkiye’nin ihtiyaçları doğrultusunda yerli imkanlarla geliştirildi.
Platform üzerinden her yıl yaklaşık 150 milyon muhasebe kaydı ve 3 milyon maaş ile ücret hesaplaması gerçekleştiriliyor. Ayrıca 18 milyon ödeme emri belgesi, 5,5 milyon elektronik imzalı belge ve 10 milyon e-fatura sistem üzerinden işleniyor.
200 milyon sayfa kağıttan tasarruf sağlandı
Projenin dijitalleşme ayağıyla 2025-2026 döneminde yaklaşık 200 milyon sayfalık kağıt kullanımından tasarruf edildi. Aynı dönemde yaklaşık 5 bin ton karbon salımının önlenmesine katkı sağlandığı bildirildi.
Dijital altyapı sayesinde mali işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesi, kamu kurumlarının işlem süreçlerinin daha hızlı izlenmesine de imkan tanıyor. Sistem aynı zamanda kamuda şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılmasını amaçlıyor.
Yapay zeka projesine birincilik ödülü
Muhasebat Genel Müdürlüğünün geliştirdiği proje, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen 11. Verimlilik Proje Ödülleri’nde yapay zeka kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü. Projede kamu maliyesindeki büyük veri setlerinin analiz edilmesinde yapay zeka teknolojilerinden yararlanılıyor.
Yaklaşık 16 yıl önce başlayan kamu mali yönetimindeki dijital dönüşümün, yapay zeka destekli analizlerle yeni bir aşamaya taşındığı belirtildi. Bütçe ve muhasebeden ödeme ve raporlamaya kadar farklı süreçler aynı ekosistemde birleştirildi.
Şimşek yapay zeka kullanımının yaygınlaştırılacağını açıkladı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamu harcamalarını analiz eden ve riskleri önceden tespit eden yeni nesil mali yönetim altyapısının hayata geçirildiğini belirtti. Şimşek, sistemin yüksek işlem kapasitesi ve yapay zeka destekli analitik altyapısıyla birçok ülke ve uluslararası kuruluş tarafından takip edildiğini ifade etti.
Şimşek, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi kapsamında yapay zeka ve ileri analitik teknolojilerinin kullanımını daha da yaygınlaştıracaklarını söyledi. Bakan Şimşek, hedeflerinin şeffaflık, hesap verebilirlik, verimlilik ve sürdürülebilirlik esasına dayalı kamu mali yönetimini daha ileri taşımak olduğunu kaydetti.