Vergi Denetim Kurulu (VDK), geçen yıl yürüttüğü denetim faaliyetleriyle kayıt dışılıkla mücadelede tarihinin en yüksek rakamlarına ulaştı. İnceleme, izaha davet, gözetim ve teftiş gibi denetim araçlarını bütüncül biçimde kullanan Başkanlık, 748 milyar liralık matrah farkı ile 294 milyar liralık vergi ve ceza tutarı tespit etti.
Toplam mükellef sayısına oranla denetlenen mükellefleri gösteren denetim oranı, 2024 yılında yüzde 2,91 iken geçen yıl yüzde 6,72’ye yükseldi. Böylece denetim kapsamı önemli ölçüde genişletildi.
Vergi incelemelerinde büyük mükelleflere öncelik verildi
Vergi incelemeleri sonucunda yaklaşık 469 milyar liralık matrah farkı üzerinden 101,6 milyar lira vergi tarhiyatı ve 172,6 milyar lira ceza kesildi. Tespit edilen matrah farkının yüzde 90’ı, büyük ve orta ölçekli mükellefler nezdinde yapılan incelemelerden elde edildi.
Bu kapsamda ortaya çıkarılan 325,3 milyar liralık matrah farkı, sahte belge fiilleri dışındaki ve tahsil kabiliyeti yüksek genel inceleme konularından kaynaklandı. İncelenen her dört mükelleften üçünün, geriye dönük beş yıl içinde ilk kez denetime tabi tutulduğu bildirildi.
İzaha davet uygulamasında da en yüksek rakamlar görüldü
VDK tarafından izaha davet edilen mükellef sayısı, bir önceki yıla göre üç kat artarak 51 bin 356’ya çıktı. 2024 yılında bu sayı 16 bin 495 olarak kayıtlara geçmişti.
İzaha davet yoluyla sağlanan matrah artışı 86,8 milyar lirayı, bu kapsamda tahakkuk eden vergi ise 6,3 milyar lirayı aşarak uygulamanın başladığı tarihten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Gözetim ve uyum programları devreye alındı
VDK, geçen yıl yeni bir denetim yöntemi olarak gözetim ve uyum programlarını hayata geçirdi. Bu programlar kapsamında 135 bin mükellefe ulaşıldı. Vergi müfettişlerinin yönlendirmeleri ve mükelleflerin gönüllü uyumu sonucunda, vergi matrahında 136,8 milyar liralık artış sağlandı.
Uygulamanın, cezai yaptırımdan ziyade rehberlik ve önleyici yaklaşımı esas aldığı vurgulandı.
Teftişlerde 55 milyar liralık matrah farkı
Vergi dairesi müdürlükleriyle birlikte yürütülen teftiş çalışmaları sonucu, 31 bin 309 mükellefin düzeltme beyannamesi vermesi sağlandı. Bu yolla yaklaşık 55 milyar liralık matrah farkı ve 8,5 milyar liralık vergi tarhiyatı ortaya çıktı.
Aynı dönemde vergi müfettişleri tarafından 1415 adreste fiili envanter sayımı yapıldı. Çalışmaların yurt genelinde sürdüğü bildirildi.
Şimşek: Vergiye gönüllü uyumu artıracağız
Mehmet Şimşek, VDK’nin geçen yıl farklı denetim türlerinde rekor düzeyde matrah, vergi ve ceza rakamlarına ulaştığını belirterek, bu çizginin önümüzdeki dönemde de korunacağını söyledi.
Şimşek, “Teknoloji, nitelikli insan kaynağı ve risk temelli analizlerle vergiye gönüllü uyumu artıracak, kamu maliyesini güçlendiren bir yaklaşımı sürdüreceğiz. Kayıt dışılıkla mücadelede kararlıyız ancak rehberlik ve önleyici mekanizmaları da ön planda tutuyoruz” dedi. Ayrıca vergi müfettişlerini yürüttükleri çalışmalardan dolayı tebrik etti.