Türkiye’de gıda fiyatlarındaki artış ve Türk lirasının değer kazanması, vatandaşların alışveriş rotasını komşu ülke Yunanistan’a çevirdi. Özellikle sınır şehirlerine yakın bölgelerde yaşayan binlerce kişi, her ay Alexandroupolis (Dedeağaç) marketlerine akın ediyor.
Bloomberg’in haberine göre İstanbul’da yaşayan Cihan Çıtak, neredeyse her ay arabasına atlayıp dört saatlik bir yolculukla Alexandroupolis’e gidiyor. Çıtak, “Burada litresi 10 avro olan zeytinyağını Türkiye’de ancak iki katına bulabiliyoruz. Alışverişim ortalama olarak Türkiye’dekinin üçte biri fiyatına geliyor” diyor.
Türkler Marketleri Dolduruyor
Yunanistan’a yönelik sınır ötesi alışverişte bu yıl rekor kırıldı. TÜİK verilerine göre 2025’in ilk dokuz ayında Yunanistan’a giden Türk vatandaşlarının yüzde 6’sı sadece alışveriş için sınırı geçti. Bu oran 2012’den bu yana en yüksek seviye.
Çıtak, bu tabloyu şu sözlerle özetliyor:
“Türkler Alexandroupolis’i adeta istila etti. Aynı markette yüzlerce kişiyi görüyorsunuz. Herkes kasada neyi, kaça aldığını konuşuyor.”
Sosyal medyada da bu trend yankı bulmuş durumda. YouTube ve TikTok’ta yayımlanan “Türkiye–Yunanistan market fiyat karşılaştırması” videoları binlerce kez izleniyor. Alexandroupolis’teki Lidl mağazasında kıyma kilogramı 9,36 avroya satılırken, Türkiye’de aynı ürünün fiyatı 12,10 avroya denk geliyor. Gouda peyniri, Kinder çikolata gibi markalarda fark üçte bire kadar düşüyor.
Lira Güçlendi, Alışveriş Yön Değişti
Bir dönem liranın zayıf olduğu dönemde Yunan vatandaşları alışveriş için Türkiye’ye gelirken, tablo şimdi tersine döndü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın düşük faiz politikası döneminde hızla değer kaybeden lira, Mehmet Şimşek’in göreve gelmesiyle yeniden güçlenmeye başladı.
Faizlerin yükselmesi ve parasal sıkılaşmayla liranın reel değeri artarken, gıda enflasyonu yüzde 54’ten yüzde 35’e geriledi. Ancak fiyatlar hâlâ yüksek seviyelerde seyrediyor. TÜİK verilerine göre Şimşek’in göreve geldiği Haziran 2023’ten Ekim 2024’e kadar gıda ve alkolsüz içecek sepetinin maliyeti yüzde 144 arttı.
Merkez Bankası, yıl sonu enflasyonunun yüzde 30’un üzerinde gerçekleşeceğini, 2026 sonunda ise yüzde 16’ya düşmesini öngörüyor.
Günübirlik Alışveriş Turları Başladı
Yunanistan’a artan ilgi turizm sektörünü de canlandırdı. İstanbul, Çanakkale ve Bursa’daki tur şirketleri, Alexandroupolis’e günübirlik alışveriş turları düzenlemeye başladı. Yaklaşık 50 avro karşılığında (bilet ve çıkış harcı dahil) vatandaşlar Lidl, Jumbo ve Metro gibi zincir mağazalarda alışveriş yapabiliyor.
İstanbul merkezli Atom Tur’un ortağı Seçkin İğneli, durumu şöyle anlatıyor:
“İnsanlar etten peynire kadar her şeyi alıyor. Ardından deniz kenarında uygun fiyatlı deniz ürünlerinin tadını çıkarıyorlar.”
Siyasi Tepki: “Vatandaşını Komşuya Gönderen Türkiye”
Muhalefet, bu tabloyu ekonomik krizin yansıması olarak görüyor. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, “23 yılın sonunda Erdoğan’ın övündüğü Türkiye, vatandaşını mutfak alışverişi için komşu ülkeye gönderir hale geldi” diyerek hükümeti eleştirdi.
Ancak Türk vatandaşları için tablo net: Lira güçlü kaldığı sürece Alexandroupolis pazarları dolmaya devam edecek. Cihan Çıtak, her ayki sınır ötesi alışverişini artık bir rutin haline getirdiğini söylüyor:
“Yakıt parasını bile çıkarıyorum. Hem alışveriş yapıyorum hem de nefes alıyorum.”