Türkiye'nin su kaynakları yönetimi ve altyapı verilerine ilişkin en kapsamlı rapor olan TÜİK 2024 istatistikleri, çevresel etkinin boyutlarını sayısal verilerle ortaya koydu. Rapor, su kaynakları üzerindeki baskının arttığını belgelerken, belediyelerin su yönetimindeki stratejik rolünü de teyit etti.
Verilere göre 2024 yılında toplam su çekiş miktarı 20,3 milyar metreküpe yükseldi. Bu suyun önemli bir kısmı denizden temin edilse de atıksu yönetimi konusundaki veriler dikkat çekici.
ATIKSUYUN DÖRTTE ÜÇÜ DENİZE GİDİYOR
Raporun en çarpıcı başlıklarından biri deşarj noktaları oldu. 2024 yılında alıcı ortamlara bırakılan 17,2 milyar metreküp atıksuyun yüzde 75,9’unun denizlere deşarj edildiği belirlendi.
Bu yüksek orandaki deşarjın ana kaynağı ise sanayi tesisleri oldu. Toplam deşarjdaki yüzde 50,2’lik payıyla termik santraller listenin başında yer aldı. Santrallerden çıkan atıksuyun yüzde 80'inin soğutma amaçlı kullanıldığı tespit edildi.
İSTANBUL VE ANKARA ARASINDA TÜKETİM FARKI
TÜİK verileri, büyükşehirlerde yaşayan vatandaşların su tüketim alışkanlıklarını da mercek altına aldı. Türkiye genelinde kişi başı günlük ortalama su çekimi 255 litre olarak hesaplandı.
Ancak üç büyükşehir kıyaslandığında ortaya şaşırtıcı bir tablo çıktı. Başkent Ankara, kişi başı tüketimde zirveye yerleşti.
İşte il il günlük su tüketim ortalamaları:
Ankara: 270 litre
İzmir: 215 litre
İstanbul: 203 litre
BELEDİYELERİN ALTYAPIDAKİ YÜKÜ ARTIYOR
Tatlı su yönetiminin yüzde 81'inin belediyeler tarafından sağlandığı belirtilen raporda, kanalizasyon altyapısındaki iyileşmeye de vurgu yapıldı. Türkiye genelinde belediyelerin yüzde 98,4'ü kanalizasyon şebekesiyle hizmet verirken, toplanan atıksuyun arıtılma oranlarında artış kaydedildi.
Uzmanlar, özellikle megakentlerdeki atıksu baskısının ve iklim değişikliği risklerinin, ileri biyolojik arıtma tesislerine olan ihtiyacı artırdığına dikkat çekiyor.