Türkiye’de reel sektör üzerindeki baskı giderek artarken, şirketler borç yükü ve finansman sıkıntısı nedeniyle iflasın eşiğine geliyor. 2025’in ilk 10 ayında konkordato için geçici mühlet kararı verilen firma sayısı geçen yıla göre yüzde 72 artarak 2 bin 326’ya yükseldi. Günde ortalama 8 işletmenin konkordato talebiyle mahkemeye başvurduğu belirtiliyor.
Batık kredi miktarının 24 Ekim haftası itibarıyla 519 milyar lirayı aşması, ekonomik sıkışıklığın boyutlarını ortaya koydu. Nefes’in haberine göre, bu yılın ilk 10 ayında alınan konkordato kararlarının sayısı, 2024 yılının tamamında verilen 1.723 kararı da geride bıraktı. 2018’den bu yana toplam 8 bin 613 dosya için geçici mühlet kararı çıkarken, bu dönemde 803 şirketin iflası kesinleşti.
Üretim Daralıyor, Finansmana Erişim Zorlaşıyor
Uzmanlar, başvurulardaki artışın temel nedenleri arasında yüksek faiz oranları, döviz kurlarındaki dalgalanma, üretim maliyetlerinin artması ve finansmana erişim güçlüğünü gösteriyor. Kredi kanallarının daralması, özellikle KOBİ’ler ve ihracatçı firmalar üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.
Sanayi ve ticaret alanında faaliyet gösteren birçok işletmenin, üretim kapasitesini kısmak zorunda kaldığı bildiriliyor. Sektör temsilcilerine göre, enerji maliyetleri ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle bazı firmalar faaliyetlerini tamamen durdurdu. Uzmanlar, “piyasalarda likidite sıkışıklığı, konkordato başvurularını zorunlu hale getiriyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
32 Bin 779 Şirket Kapandı
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2025’in ilk dokuz ayında 32 bin 779 işletme faaliyetlerine son verdi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre 1.326 şirketlik bir artış anlamına geliyor. 2024’te aynı dönemde kapanan işletme sayısı 31 bin 453’tü. Özellikle küçük ölçekli işletmelerin artan kira, hammadde ve işçilik maliyetleri karşısında dayanamadığı belirtiliyor.
Esnaf ve sanatkar kesiminde de tablo benzer. Yılın ilk dokuz ayında 83 binden fazla esnaf dükkânını kapattı. Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK) yetkilileri, piyasadaki daralmanın sürdüğünü ve yılın son çeyreğinde bu rakamın daha da artabileceğini öngörüyor.
Mahkemelerde Konkordato Trafiği Yoğun
Konkordato sürecinde mahkemelerdeki işlem süreleri de kısaldı. Ocak ayında geçici mühlet başlangıcından iflas kararına kadar geçen ortalama süre 417 gün iken, ekim ayında bu süre 390 güne indi. Konkordato talebi reddedilen dosyalarda ise ortalama karar süresi 436 gün olarak kaydedildi.
Bu yılın ilk 10 ayında 1.351 firma kesin mühlet kararı alırken, 1.061 işletmenin konkordato talebi reddedildi. Ekonomistler, yıl sonuna kadar başvuru sayısının 2.500’ü geçebileceğini öngörüyor.
Reel Sektörde Endişe Artıyor
Reel sektör temsilcileri, üretimdeki daralmanın 2026’nın ilk çeyreğine kadar devam edebileceği görüşünde. İş dünyası, finansmana erişim konusunda yeni destek mekanizmaları oluşturulmazsa konkordato ve iflas başvurularının hızla artabileceğini söylüyor.
Ekonomi çevreleri, özellikle yüksek borçlu şirketlerin nakit akışındaki bozulmanın zincirleme iflas riskini artırdığını belirtiyor. Uzmanlara göre piyasada güvenin yeniden tesis edilmesi için kredi kanallarının açılması, üretim desteklerinin artırılması ve kur istikrarının sağlanması gerekiyor.