Türkiye, dijitalleşme ve ekonomik büyüme göstergelerinde dünya ortalamasının üzerinde bir performans sergilerken, gelir dağılımındaki eşitsizlik dikkat çekici boyutlara ulaşmış durumda. Dünya Bankası’nın finansal kalkınma ve temel hizmetlere erişim göstergelerine göre, 87,7 milyon nüfusa sahip Türkiye’de günlük 3 dolar 65 centten –bugünün kuru ile yaklaşık 150 TL– daha az gelire sahip 1 milyon 52 bin kişi bulunuyor.
Bu oran nüfusun yüzde 1,2’sine karşılık geliyor ve ekonomik büyümeye rağmen düşük gelir grubunda yaşayan kesimin varlığını gösteren önemli bir veri olarak öne çıkıyor.
Türkiye dijitalleşmede hızla ilerliyor: İnternet kullanımı dünya ortalamasının çok üzerinde
We Are Social ve Meltwater tarafından hazırlanan 2025 Dijital Türkiye Raporu, ülkenin dijital erişimde güçlü bir konumda olduğunu ortaya koydu. Türkiye’de 77,5 milyon kişi internet kullanıyor, bu da nüfusun yüzde 88,3’üne denk geliyor.
Dünya ortalaması ise yüzde 73,2.
Sosyal medya kullanımında da benzer bir tablo var: Türkiye’de 62,3 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunuyor; oran yüzde 70,9 ile küresel ortalamanın oldukça üzerinde.
İnternet kullanıcıları bağlantılı platformlarda haftalık ortalama 7 saat 13 dakika geçiriyor. Bu süre, dijital alışkanlıkların günlük yaşamı büyük ölçüde değiştirdiğini gösteriyor.
GSYİH büyüyor ancak gelir eşitsizliği hissediliyor
Dünya Bankası verilerine göre Türkiye’nin:
• Brüt yurtiçi hasılası: 1,44 trilyon dolar
• GSYİH (uluslararası dolar): 3,65 trilyon dolar
• Kişi başına GSYİH (ulusal): 16.700 dolar
• Kişi başına GSYİH (uluslararası dolar): 42.500 dolar
• Kişi başına net milli gelir: 7.198 dolar
Bu göstergeler Türkiye’nin makroekonomik olarak orta-üst gelir seviyesinde bir ülke olduğunu ortaya koyarken, günlük 150 TL’nin altında yaşayan 1 milyondan fazla kişinin varlığı gelir dağılımındaki kırılganlığın sürdüğünü gösteriyor.
Temel hizmetlere erişimde tablo daha güçlü
Rapora göre Türkiye’de temel altyapı hizmetlerine erişim oranları oldukça yüksek:
• İçme suyuna erişim: yüzde 97
• Temel hijyenik gıda ve sanitasyona erişim: yüzde 99,2
• Elektriğe erişim: yüzde 100
• Cep telefonu sahibi olan nüfus: yüzde 97,4
Bu veriler, gelir eşitsizliğinin varlığına rağmen temel kamusal hizmetlerin ülke geneline yaygın bir şekilde ulaştığını gösteriyor.
Türkiye dijital cihazlarda da dünya ortalamasının üzerinde
16 yaş üzeri internet kullanıcıları arasında dijital cihaz sahipliği dikkat çekici seviyelerde:
• Mobil telefon sahipliği: yüzde 97,9
• Akıllı telefon sahipliği: yüzde 97,9
• Bilgisayar sahipliği: yüzde 57,2
• Akıllı TV: yüzde 57,2
• Tablet: yüzde 41,7
• Akıllı bileklik: yüzde 38,4
• Akıllı saat: yüzde 34,9
• Oyun konsolu: yüzde 18,6
• Akıllı ev aleti: yüzde 18,4
Sanal gerçeklik cihazı, e-okuyucu ve özellikli telefon sahipliği daha düşük seviyelerde olsa da Türkiye dijital cihaz adaptasyonunda dünya ortalamasının üzerinde seyrediyor.
Ekonomik genişleme ile sosyal kırılganlık arasındaki fark büyüyor
Veriler genel olarak iki ayrı Türkiye fotoğrafı çiziyor:
Bir yanda hızla dijitalleşen, altyapı hizmetlerine tam erişimi olan, küresel teknolojik eğilimlere kolay adapte olan bir kitle; diğer yanda ise günlük 150 TL’nin altında gelire sahip 1 milyondan fazla insanın bulunduğu kırılgan bir segment.
Dünya Bankası göstergeleri, önümüzdeki dönemde Türkiye’nin dijitalleşme ve ekonomik büyüme trendinin yanında sosyal politika alanında daha kapsayıcı adımlar atmasının gerekliliğine işaret ediyor.