Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçları, ülkedeki sağlık göstergelerinde dikkat çeken değişimleri ortaya koydu. Araştırmaya göre obezite, tütün ve alkol kullanımı artış gösterirken, fiziksel aktivite düzeyinin düşük seyretmesi dikkat çekti. Veriler, her beş yetişkinden birinin obez olduğunu, her üç yetişkinden birinin ise her gün tütün ürünü kullandığını ortaya koydu.
Araştırma kapsamında çocuklardan yetişkinlere kadar farklı yaş gruplarındaki sağlık göstergeleri incelenirken, kronik hastalıklardan fiziksel aktivite durumuna, tütün ve alkol kullanımından koruyucu sağlık hizmetlerine kadar birçok alanda önemli sonuçlar elde edildi.
Obezite oranı son üç yılda yükseldi
Araştırma sonuçlarına göre 15 yaş ve üzeri nüfusta obez bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken 2025 yılında yüzde 21,8'e yükseldi. Böylece Türkiye'de her beş yetişkinden biri obez kategorisinde yer aldı.
Kadınlarda obezite oranının erkeklerden daha yüksek olduğu görüldü. Kadınların yüzde 24,8'i obez, yüzde 32,2'si obez öncesi kategoride bulunurken, erkeklerde obezite oranı yüzde 18,7, obez öncesi oranı ise yüzde 43,1 olarak belirlendi.
Fiziksel hareketsizlik yüksek seviyesini koruyor
Araştırma, fiziksel aktivite eksikliğinin Türkiye'de önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ortaya koydu. Fiziksel aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında yüzde 85,3 iken 2025 yılında yüzde 83,5'e geriledi. Kadınlarda ise bu oran yüzde 92,7'den yüzde 89,7'ye düştü.
Buna rağmen toplam nüfus içinde fiziksel olarak yeterli düzeyde hareket edenlerin oranı oldukça düşük kaldı. Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği haftalık 150 ila 300 dakika arası fiziksel aktiviteyi gerçekleştirenlerin oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yalnızca yüzde 2,7 olarak kaydedildi.
Günlük yaşam aktivitelerinde zorluk yaşayanların oranı dikkat çekti
Araştırmada bireylerin günlük yaşam aktivitelerinde karşılaştıkları zorluklar da incelendi. Merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 oldu.
Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşadığını belirtenlerin oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olarak hesaplandı. Yürümede zorluk yaşayanların oranı ise kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak tespit edildi.
Çocuklarda en sık görülen hastalık üst solunum yolu enfeksiyonu
Araştırmaya göre son altı ay içinde 0-6 yaş grubundaki çocuklarda en sık görülen sağlık sorunu yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. Bu hastalığı yüzde 24 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu takip etti.
7-14 yaş grubunda da tablo değişmedi. Bu yaş grubunda üst solunum yolu enfeksiyonu yüzde 24,6 ile ilk sırada yer alırken, yüzde 16,4 ile ishal ve yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları en yaygın sağlık problemleri arasında bulundu.
Yetişkinlerde bel ve boyun rahatsızlıkları ilk sıralarda
Son 12 ay içinde 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalıklar arasında bel bölgesi problemleri ilk sıradaki yerini korudu. Bel bölgesi rahatsızlıklarının görülme oranı 2022 yılında yüzde 24,6 iken 2025 yılında yüzde 24,3 olarak ölçüldü.
Bel rahatsızlıklarını yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti. Veriler, kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının toplumda yaygınlığını sürdürdüğünü ortaya koydu.
Tütün kullanımı yeniden yükselişe geçti
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de tütün kullanımındaki artış oldu. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında yüzde 30,1'e yükseldi.
Erkeklerde günlük tütün kullanımı yüzde 42,9 seviyesine ulaşırken, kadınlarda bu oran yüzde 17,5 olarak belirlendi. Buna karşılık tütün ürünü kullanmayanların oranı yüzde 68,0'dan yüzde 66,8'e geriledi.
Alkol kullanımında da artış görüldü
Son 12 ay içerisinde alkol kullandığını belirten 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 12,1 iken 2025 yılında yüzde 12,6'ya çıktı.
Alkol kullanım oranı erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olarak ölçüldü. Alkol kullanmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 87,9'dan yüzde 87,4'e geriledi.
Kanser taramalarında artış olsa da istenilen seviyeye ulaşılamadı
Araştırma sonuçları, koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanma oranlarında artış yaşandığını gösterdi. Son bir yıl içinde mamografi çektiren 40 yaş ve üzeri kadınların oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken 2025 yılında yüzde 16,7'ye yükseldi.
Buna rağmen 40 yaş ve üzerindeki kadınların yüzde 42,4'ünün hayatında hiç mamografi çektirmediği belirlendi. Bu durum, erken teşhis açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirildi.
Kadınların büyük bölümü hiç smear testi yaptırmadı
Rahim ağzı kanserinin erken teşhisinde büyük önem taşıyan smear testine ilişkin veriler de dikkat çekti. Son bir yıl içinde smear testi yaptıran 15 yaş ve üzeri kadınların oranı 2022 yılında yüzde 7,2 iken 2025 yılında yüzde 11,8'e yükseldi.
Ancak araştırma sonuçlarına göre kadınların yüzde 59'u hayatı boyunca hiç smear testi yaptırmadı. Uzmanlar, erken tanı ve tedavi açısından düzenli taramaların önemine dikkat çekiyor.
Sağlık araştırması yaşam tarzı kaynaklı riskleri ortaya koydu
TÜİK'in 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçları; obezite, tütün kullanımı, fiziksel hareketsizlik ve kronik hastalıkların Türkiye'nin önemli sağlık sorunları arasında yer almaya devam ettiğini gösterdi.
Araştırma verileri, düzenli fiziksel aktivitenin artırılması, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaştırılması, tütün kullanımının azaltılması ve koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanma oranlarının yükseltilmesinin halk sağlığı açısından kritik önem taşıdığını ortaya koydu.