Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarım sektöründeki fiyat artışlarının hız kesmediğini ortaya koyan Haziran ayı Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) verilerini açıkladı. Buna göre, tarladaki enflasyon sadece bir ayda yüzde 18,82 artarak son dönemin en yüksek seviyelerinden birine ulaştı. Yıllık artış ise yüzde 50'yi aşarken, meyve fiyatlarındaki fahiş yükseliş endeksteki rekor artışın ana motoru oldu.
TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, tarım ürünlerinde üretici fiyatları Haziran ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 18,82'lik rekor bir artış kaydetti. Bu artış, gıda fiyatlarının önümüzdeki dönemde raflara nasıl yansıyacağına dair endişeleri de beraberinde getirdi. Yıllık bazda bakıldığında ise Tarım-ÜFE'nin geçen yılın aynı ayına göre yüzde 50,31 oranında yükseldiği görülüyor. Ayrıca, 2024'ün ilk altı ayındaki toplam artış yüzde 33,74'e ulaşırken, on iki aylık ortalamalara göre artış oranı yüzde 35,46 olarak gerçekleşti.
Sektörler özelinde incelendiğinde, en büyük aylık artış yüzde 19,98 ile tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetler kaleminde yaşandı. Balıkçılık ve su ürünlerinde yüzde 5,25'lik bir artış gözlemlenirken, ormancılık ürünlerindeki artış ise yüzde 0,5 ile daha sınırlı kaldı. Bu veriler, çiftçinin üretim maliyetlerindeki artışın ve piyasa koşullarının, ürünlerin tarladan çıkış fiyatını doğrudan etkilediğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Fiyat Artışının Şampiyonu Meyve Oldu: Yıllık Zam Yüzde 200'ü Aştı
Haziran ayındaki rekor artışın arkasındaki temel itici güç, çok yıllık bitkisel ürünler, yani meyve grubunda yaşanan fahiş fiyat yükselişi oldu. TÜİK verilerine göre, çok yıllık bitkisel ürünler ana grubunda aylık artış yüzde 51,08 gibi olağanüstü bir orana ulaştı. Bu grubun alt kırılımında yer alan "yumuşak çekirdekli ve sert çekirdekli meyveler" (elma, armut, kayısı, şeftali, kiraz vb.) ise hem aylık hem de yıllık bazda fiyat artış şampiyonu oldu. Bu alt grupta aylık fiyat artışı yüzde 47,92 olarak kaydedilirken, yıllık artış ise yüzde 202,59'a ulaşarak son yılların rekorunu kırdı.
Bu durum, mevsimsel etkilerin, üretimdeki dalgalanmaların ve artan maliyetlerin meyve fiyatları üzerinde ne denli büyük bir baskı yarattığını gösteriyor. Diğer yandan, tek yıllık (uzun ömürlü olmayan) bitkisel ürünler grubunda aylık artış yüzde 0,22 ile oldukça sınırlı kalırken, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler ana grubunda ise sevindirici bir gelişme yaşandı. Bu grupta, bir önceki aya göre yüzde 0,19'luk bir azalış kaydedildi. Bu düşüş, et ve süt ürünleri gibi temel tüketim maddelerinde kısa vadede bir miktar rahatlama sağlayabilir. Ancak tarımdaki genel enflasyonist baskı, gıda fiyatlarının geleceği konusundaki endişeleri canlı tutmaya devam ediyor.