TikTok üzerinden yapılan canlı yayın bağışları ve dijital hediyeler yeniden tartışma konusu oldu. Türkiye’de milyonlarca kullanıcısı bulunan platformda bazı kişilerin kısa sürede büyük miktarlarda para harcadığı, bunun da ciddi ekonomik ve sosyal mağduriyetlere yol açtığı öne sürüldü.
Son dönemde televizyon programlarına yansıyan olaylarda, kullanıcıların canlı yayınlarda gönderilen dijital hediyeler nedeniyle milyonlarca lira kaybettiğini iddia etmesi dikkat çekti.
Türkiye, Avrupa’da en fazla TikTok kullanan ülkeler arasında
İddialara göre Türkiye’de yaklaşık 33,5 milyon aktif TikTok kullanıcısı bulunuyor. Bu rakamla Türkiye’nin Avrupa’da platformu en yoğun kullanan ülkeler arasında yer aldığı belirtiliyor.
Özellikle canlı yayın sisteminde kullanılan dijital hediye modeli son yıllarda platformun en büyük gelir kaynaklarından biri haline geldi. Kullanıcılar yayıncılara çeşitli sanal hediyeler gönderirken, bu hediyeler gerçek para karşılığında satın alınıyor.
Dijital hediyelerin fiyatları dikkat çekiyor
Haberde yer alan bilgilere göre TikTok’ta kullanılan jeton fiyatları son yıllarda ciddi şekilde yükseldi.
2018 yılında yaklaşık 8 TL’ye satılan 100 jetonun bugün 250 TL seviyesine çıktığı belirtilirken, platformun en pahalı hediyeleri arasında yer alan:
“Universe”
“Aslan”
gibi dijital hediyelerin bedelinin 15 bin TL ile 19 bin 500 TL arasında değiştiği ifade edildi.
Canlı yayınlarda kullanıcıların kısa süre içinde çok sayıda pahalı hediye gönderebildiği ve bunun bazı kişilerde ciddi borç yükü oluşturduğu öne sürülüyor.
Milyonlarca lira kaybettiğini söyleyen mağdurlar gündem oldu
Televizyon programlarına katılan bazı kişiler, TikTok yayıncılarına yüksek miktarda para gönderdiklerini iddia etti.
Programa bağlanan bir kişi, bir yayıncıya toplamda 2 milyon TL gönderdiğini öne sürerek:
“Gülüme gül yolladım, milyonlarım gitti. Şu an 5-6 icra dosyam var” ifadelerini kullandı.
Bir başka kişi ise yaklaşık 3 ay içerisinde 5,5 milyon TL kaybettiğini iddia etti. Söz konusu kişinin, evlilik vaadiyle kandırıldığını öne sürdüğü belirtildi.
Bazı mağdurların:
arkadaşlık,
duygusal yakınlık,
yardım çağrısı
gibi gerekçelerle yayıncılara para gönderdiğini savunduğu ifade edildi.
Hukuki süreçte geri alma ihtimali düşük görülüyor
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan avukatların, canlı yayınlarda gönderilen dijital hediyelerin hukuki açıdan “bağış” kapsamında değerlendirildiğini belirttiği aktarıldı.
Bu nedenle kullanıcıların sonradan pişman olup dava açmasının paranın geri alınmasını garanti etmediği ifade edildi.
Uzmanlar, kullanıcıların özellikle canlı yayınlarda anlık psikolojik etkiyle yüksek harcamalar yapabildiğini ve bunun ciddi mağduriyetlere yol açabildiğini belirtiyor.
Kayıt dışı para trafiği tartışılıyor
Haberde ayrıca dijital yayıncılık sektöründeki kayıt dışı para hareketlerine ilişkin tartışmalara da yer verildi.
Maliye’nin yayıncılardan yüzde 15 stopaj kesintisi uyguladığı ancak sistemdeki para trafiğinin büyüklüğü nedeniyle denetim tartışmalarının sürdüğü ifade edildi.
Bazı uzmanlar, dijital bağış sisteminin kara para aklama riski açısından da daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savunuyor.
Uzmanlardan gençler için uyarı
Uzmanlar, özellikle genç kullanıcıların sosyal medya üzerinden hızlı kazanç elde etme isteğiyle bu sisteme yöneldiğini belirtiyor.
Canlı yayın ekonomisinin kontrolsüz büyümesinin:
borçlanma,
dijital bağımlılık,
aile içi sorunlar,
sosyal izolasyon
gibi riskleri artırabileceği ifade ediliyor.
Psikologlar ve sosyal medya uzmanları, kullanıcıların canlı yayın harcamaları konusunda bilinçlendirilmesi gerektiğini vurgularken, ailelerin de özellikle gençlerin dijital platform kullanımını yakından takip etmesi gerektiğini belirtiyor.