icaret Bakanlığı, doğrudan satış sistemlerine ilişkin kapsamlı düzenlemelerin yer aldığı **“Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik”**in Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini açıkladı. Yönetmelikle birlikte doğrudan satış faaliyetleri ilk kez detaylı kurallara bağlanırken, piramit yapıların önüne geçilmesi ve tüketici haklarının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Yeni düzenleme kapsamında, doğrudan satış yapan şirketlere Ticaret Bakanlığı’ndan “Doğrudan Satış Yetki Belgesi” alma zorunluluğu getirildi. Bu belge üç yıl geçerli olacak ve başvuru için şirketlerin en az 10 milyon TL ödenmiş sermayeye sahip olması ile Türkiye’deki bir bankada 3 milyon TL bloke hesap açması şart koşulacak.
30 günlük cayma hakkı ve istisnalar
Yönetmelikle tüketicilere, doğrudan satış kapsamında yapılan alışverişlerde 30 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden cayma hakkı tanındı. Eksik bilgilendirme durumunda bu süre 1 yıla kadar uzayabilecek. Ayrıca cayma hakkı dışında kalan mal ve hizmetler de net şekilde tanımlandı.
Doğrudan satış şirketleri, tüketicilere ürün özellikleri, cayma hakkı ve iade süreçleri hakkında yazılı veya dijital bilgilendirme formu sunmak zorunda olacak. Bu yükümlülüğün amacı, tüketicilerin bilinçli karar vermesini sağlamak.
Yanıltıcı vaatler ve baskı yöntemleri yasak
Yönetmelikte, sisteme katılımda hızlı zenginlik vaatleri, yanıltıcı bilgi sunulması ve baskı uygulanması yasaklandı. Ayrıca pazarlanacak ürün ve hizmetlerin gerçekten satılabilir nitelikte olması gerektiği vurgulandı.
Doğrudan satıcı olarak sisteme katılacak kişiler için 18 yaşını doldurma ve fiil ehliyetine sahip olma şartı getirildi. Şirket yöneticileri ile yakın akrabaları satıcı olamayacak. Üyelik ücreti veya aidat gibi ödemeler ise sisteme yeni katılanlardan alınamayacak.
Kadın girişimcilere teşvik
Yönetmelikte kadın girişimcilere özel bir başlık açılarak, kadınların doğrudan satış yoluyla ticarete katılımının artırılması hedeflendi. Esnek çalışma olanağı sağlayan ve girişimciliği destekleyen projeler, Bakanlık tarafından teşvik kapsamında değerlendirilecek.
Tüketici hakları şirket sorumluluğunda
Doğrudan satıcılar, satış yaptıkları her işlemde satıcı numaralarını belirtmekle yükümlü olacak. Tüketici, iade ve cayma gibi haklarını kullanırken doğrudan satış şirketi sorumlu tutulacak. Bakanlık, bu düzenlemelerle hem tüketici haklarının korunacağını hem de doğrudan satış faaliyetlerinin güvenilir bir zeminde yürütüleceğini vurguladı.