Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı Tarımsal İşletme İşgücü Ücret Yapısı verilerine göre, tarım sektöründe çalışan işçilerin gelirlerinde artış yaşanırken, kadın ve erkek işçiler arasındaki ücret farkı daha da belirgin hale geldi. Veriler, özellikle mevsimlik işçilikte cinsiyete dayalı eşitsizliğin sürdüğünü ortaya koydu.
Mevsimlik işçilerin yevmiyesi arttı ancak fark büyüdü
TÜİK verilerine göre mevsimlik tarım işçilerinin günlük ücretleri ortalama yüzde 37,8 artışla 1.299 TL’ye yükseldi. Ancak bu artış, kadın ve erkek işçiler arasında eşit şekilde dağılmadı.
Erkek işçilerin günlük yevmiyesi yüzde 40,6 artarak 1.416 TL’ye çıkarken, kadın işçilerin günlük ücreti yüzde 34,1 artışla 1.193 TL seviyesinde kaldı. Böylece aynı sektörde çalışan işçiler arasında gelir farkı daha da açıldı.
Sürekli işçilerde fark daha belirgin
Ücret eşitsizliği yalnızca mevsimlik işçilerle sınırlı kalmadı. Sürekli tarım işçilerinde de benzer bir tablo ortaya çıktı.
Erkek işçilerin aylık kazancı yüzde 43,4 artışla 39.843 TL’ye yükselirken, kadın işçilerin geliri yüzde 22,1 artışla 23.598 TL’de kaldı. Bu durum, uzun süreli çalışmalarda gelir farkının daha belirgin hale geldiğini gösterdi.
Kayıt dışı çalışma ve çocuk işçilik dikkat çekiyor
Türkiye genelinde yaklaşık 2 milyon mevsimlik tarım işçisi bulunduğu tahmin ediliyor. Bu grubun önemli bölümünü kadınlar oluştururken, çocuk işçi sayısının 350 bin ile 400 bin arasında olduğu ifade ediliyor.
Sektörde yüksek kayıt dışı çalışma oranı ve sosyal güvenceden yoksunluk, en önemli sorunlar arasında yer alıyor. Uzmanlar, bu durumun ücret dengesizliğini daha da derinleştirdiğine dikkat çekiyor.
Ücret farkının nedenleri sahada şekilleniyor
Sektör temsilcilerine göre ücret eşitsizliğinin temelinde iş dağılımı ve çalışma koşulları bulunuyor. Fiziksel güç gerektiren yükleme ve taşıma gibi işlerde erkeklerin daha fazla tercih edilmesi, bu alanlarda ücretlerin daha yüksek belirlenmesine yol açıyor.
Ayrıca “kabala” olarak bilinen performansa dayalı sistemde, yapılan iş miktarına göre ödeme yapılması da farkı artırıyor. Bu sistemde fiziksel olarak daha güçlü ve hızlı çalışan işçilerin daha yüksek gelir elde ettiği belirtiliyor.
Yaşam koşulları ücret artışına rağmen sınırlı iyileşiyor
Sektör temsilcileri, son yıllarda ücretlerde artış yaşansa da mevsimlik işçilerin yaşam koşullarında sınırlı iyileşme olduğunu ifade ediyor. İşçilerin büyük bölümü halen geçici barınma alanlarında ve zor şartlarda yaşamını sürdürüyor.
2025 sezonunda günlük yevmiyelerin 1.500-1.600 TL bandına çıkması beklenirken, artan maliyetler nedeniyle bu yükselişin yaşam standartlarına sınırlı yansıdığı değerlendiriliyor.