Suudi Arabistan, ülkedeki tek yasal alkol satış noktasına erişimi resmi bir duyuru yapmadan genişletti. Başkent Riyad’daki Diplomatik Bölge’de bulunan mağaza, daha önce yalnızca gayrimüslim diplomatlara hizmet verirken artık yüksek gelirli yabancı oturum sahiplerine de satış yapıyor.
Uygulamanın duyulmasının ardından işaretsiz ve dikkat çekmeyen mağaza önünde uzun araç ve insan kuyrukları oluştu. Karara ilişkin Suudi makamlarından herhangi bir resmi açıklama yapılmadı.
Premium Residency sahiplerine sınırlı erişim
Ocak 2024’te faaliyete geçen mağaza, başlangıçta yalnızca gayrimüslim diplomatların kullanımına açıktı. Yeni düzenlemeyle birlikte “Premium Residency” olarak adlandırılan özel oturum iznine sahip gayrimüslim yabancılar da alkol satın alabiliyor.
Bu oturum izni; yüksek vasıflı uzmanlar, yatırımcılar ve girişimciler için veriliyor. Program, Suudi Arabistan’ın küresel yetenekleri ülkeye çekmeyi hedefleyen ekonomik dönüşüm politikasının bir parçası olarak uygulanıyor.
Yetmiş yıllık yasağın pilot uygulaması
İslam’ın en kutsal mekânlarına ev sahipliği yapan Suudi Arabistan’da alkol, 1950’lerin başından bu yana tamamen yasak. Riyad’daki mağaza, ülkede alkolün kontrollü biçimde satışına yönelik bir pilot uygulama olarak değerlendiriliyor.
Sahipliği kamuoyuna açıklanmayan mağaza, duty-free dükkânlarını andıran bir yapıya sahip. Girişte sıkı güvenlik kontrolleri uygulanıyor; ziyaretçilerin uygunlukları kontrol ediliyor, üst araması yapılıyor ve telefon ile kamera içeri alınmıyor. Personelin, akıllı gözlük ihtimaline karşı gözlükleri dahi incelediği belirtiliyor.
Associated Press’e konuşan müşteriler, alkole yönelik toplumsal damgalama nedeniyle kimliklerinin gizli tutulmasını istedi.
Fiyatlar yüksek, seçenekler sınırlı
Müşterilerin aktardığına göre mağazadaki fiyatlar oldukça yüksek. Diplomatlar vergiden muaf tutulurken, Premium Residency sahipleri bu muafiyetten yararlanamıyor. Ürün çeşitliliği yeterli bulunmakla birlikte, bira ve şarap seçeneklerinin sınırlı olduğu ifade ediliyor.
Reform süreci ve toplumsal sınırlar
Ülkenin fiili yöneticisi Veliaht Prens Muhammed bin Selman, babası Kral Selman ile birlikte son yıllarda kapsamlı bir toplumsal ve ekonomik dönüşüm süreci yürütüyor. Bu sürecin temel hedefleri arasında turizmi artırmak, yabancı yatırımı çekmek ve petrol gelirlerine bağımlılığı azaltmak yer alıyor.
Bu dönüşüm çerçevesinde eğlence sektörüne yönelik adımlar atılırken, siyasi ifade özgürlüğü ve muhalefet üzerindeki kısıtlamalar büyük ölçüde devam ediyor ve bazı suçlar için idam cezası uygulanıyor.
Vatandaşlar için yasak sürüyor
Tüm bu gelişmelere rağmen alkol, Suudi Arabistan vatandaşları ve genel nüfus için hâlâ yasak. Alkol tüketmek isteyen birçok kişi hafta sonları Bahreyn’e gitmeyi tercih ederken, daha pahalı bir alternatif olarak Dubai öne çıkıyor.
Bazı kişiler ise kaçak alkol ya da ev yapımı, sağlık açısından riskli içkilere yöneliyor. Buna karşılık ülkede alkolsüz içeceklerin popülaritesi artıyor. Özellikle gençler ve turistler, alkol içermeyen bira benzeri ürünleri tercih ediyor ve bu eğilim büyük etkinliklerde uzun kuyruklara yol açıyor.
Suudi Arabistan’da alkol yasağı, 1951 yılında Kral Abdülaziz’in oğlu Prens Mişari’nin sarhoşken Cidde’de İngiltere’nin yardımcı konsolosu Cyril Ousman’ı öldürmesinin ardından yürürlüğe girmişti. O tarihten bu yana alkol, ülkede mutlak yasak kapsamında bulunuyor.