Arşiv kayıtları ve dönemin tanıklıkları, o günlerin sade ama yürekten yaşanan bayram atmosferini bugün bile hissettiriyor. Bayrama katılan çocukların yanı sıra vatandaşların da kıyafetlerini özenle seçtikleri o günün şartlarındaki zerafetleri adeta hayran bırakıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışının simgesi olan bu özel gün, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından çocuklara armağan edildi. 23 Nisan, Birinci Büyük Millet Meclisinin açılışından tam bir yıl sonra, 23 Nisan 1921'de Milli Bayram olarak kutlanmaya başlandı. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 23 Nisan Bayramı'nı, 23 Nisan 1929'da çocuklara armağan etti. O günden bu yana 23 Nisan tüm ülke genelinde çeşitli etkinliklerle kutlanıyor.
Arşiv kayıtlarına göre bayram programı, sabah saatlerinde Atatürk Anıtı’na çelenk sunulmasıyla başlıyor. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından şehir genelinde bayram havası hâkim oluyor. Çocukların heyecanı, ailelerin gururu ve meydanları dolduran kalabalıklar, gün boyunca süren etkinliklerin en dikkat çekici unsurları arasında yer alıyor.
Okul gösterileri, o yılların en unutulmaz anlarına sahne oluyor. Öğrencilerin sergilediği rontlar, halk oyunları ve şiir dinletileri büyük beğeni toplarken, küçük yaşta sahneye çıkan çocukların gözlerindeki ışıltı bayramın ruhunu yansıtıyor. Yükselen alkışlar, yalnızca bir gösteriyi değil, geleceğe duyulan umudu da temsil ediyor. Öte yandan sokaklarda trampet eşliğinde öğrencilere alkışları ile eşlik eden çok sayıda vatandaş da kutlamalara coşku katıyor.
Şehir merkezinde gerçekleştirilen geçit törenlerinde öğrenciler ellerinde Türk bayraklarıyla yürürken, sokaklar bayramın coşkusuyla doluyor, o dönemin geleneklerinden biri olan çocukların makam koltuklarına temsili olarak oturtulması uygulaması da büyük ilgi görüyordu. Bu anlamlı gelenek, Atatürk’ün çocuklara verdiği değerin bir yansıması olarak dikkat çekiyor.
1963 yılı kutlamalarına, kültürel alandaki gelişmeler de eşlik etmiş. Aynı dönemde hizmete açılan yeni kütüphane binası, bayram coşkusunu bilgiyle buluşturmuş. Kayıtlara göre 1945 yılında 11 bin 465 olan kitap sayısının 1963 yılına gelindiğinde 27 bin 142’ye yükselmesi, şehrin eğitim ve kültür alanındaki ilerleyişini ortaya koymuş.
Dönemin tanıkları, o yıllarda 23 Nisan’ın yalnızca bir bayram değil, aynı zamanda toplumun bir araya geldiği, çocukların merkeze alındığı ve geleceğe dair umutların büyütüldüğü özel bir gün olduğunu ifade ediyor.
Bugün geriye kalan hatıralar, 1963’te Çorum’da yaşanan o içten ve güçlü bayram ruhunun hâlâ canlı olduğunu gösteriyor. Çünkü o yıllarda 23 Nisan, sadece kutlanan bir gün değil; Mustafa Kemal Atatürk’ün çocuklara armağan ettiği bir değer olarak yürekten yaşanan bir bayramdı.