Bankaların kredi ve kredi kartı başvurularında yalnızca kredi notuna değil, müşterilerin hesap ve harcama hareketlerine de daha ayrıntılı baktığı belirtiliyor. Düzenli ödeme geçmişi ve yüksek kredi notu olumlu kriterler olmaya devam ederken, bazı finansal davranışlar risk değerlendirmesinde olumsuz sinyal oluşturabiliyor.
Uzmanlara göre özellikle bahis ve şans oyunları harcamaları, açıklamasız sık para transferleri ile kayıtlı gelirle uyumsuz yüksek harcamalar kredi değerlendirmesinde dikkate alınabiliyor. Ancak bankaların kullandığı risk modelleri ve kredi politikaları birbirinden farklılık gösterebiliyor.
Kredi notu artık tek başına belirleyici değil
Kredi notunun yüksek olması ve faturaların düzenli ödenmesi, kredi başvurularında önemli göstergeler arasında bulunuyor. Buna karşın bankalar müşterinin mevcut borçluluğunu, gelirini ve hesap hareketlerini de birlikte değerlendirebiliyor.
Kredi kartı ekstresinde görülen bazı harcama kalemleri, müşterinin finansal davranış profilinin oluşturulmasında kullanılabiliyor. Bu nedenle kredi notu yüksek olan bir kişinin başvurusu da diğer risk kriterleri nedeniyle olumsuz sonuçlanabiliyor.
Bahis ve şans oyunu harcamalarına dikkat
Uzmanların dikkat çektiği başlıklardan biri kredi kartıyla yapılan bahis ve şans oyunu harcamaları. Bu tür işlemlerin özellikle sık tekrarlanması, müşterinin finansal risk profilini olumsuz etkileyebiliyor.
Bankaların kredi değerlendirme modellerinde harcamanın miktarı, sıklığı ve kişinin toplam mali durumu birlikte ele alınabiliyor. Bu nedenle tek bir işlemin her bankada otomatik ret sonucuna yol açacağı söylenemese de risk değerlendirmesini etkileyebileceği belirtiliyor.
Açıklamasız IBAN transferleri incelemeye takılabilir
Sık sık farklı kişilere yapılan ve açıklama bölümü boş bırakılan para transferleri de dikkat çeken hesap hareketleri arasında gösteriliyor. Özellikle yüksek tutarlı ve düzenli transferler, bankaların sistemlerinde olağan dışı hareket olarak değerlendirilebiliyor.
Uzmanlar bu nedenle IBAN üzerinden para gönderirken işlemin niteliğini açıklama bölümüne yazmayı öneriyor. Böylece para hareketinin nedeni banka kayıtlarında daha açık biçimde görülebiliyor.
Gelir ile harcama arasındaki denge önem taşıyor
Bankaların dikkate aldığı bir diğer önemli kriter, müşterinin kayıtlı geliri ile yaptığı harcamaların uyumu. Düşük veya orta seviyede gelir beyan eden bir kişinin kredi kartından sürekli gelirinin birkaç katı harcama yapması risk göstergesi olarak değerlendirilebiliyor.
Bu nedenle müşterilerin gelir bilgilerinin bankalarda güncel olması önem taşıyor. Düzenli olarak yüksek tutarlı para giriş ve çıkışlarının bulunması halinde bunların kaynağı ve sürdürülebilirliği de kredi değerlendirmesine etki edebiliyor.
Kredi başvurusu yapacaklara 5 uyarı
Uzmanlar kredi veya kredi kartı başvurusu yapmayı planlayan tüketicilerin IBAN transferlerinde açıklama kullanmasını ve kredi kartlarını başkalarına kullandırmamasını öneriyor. Bahis ve şans oyunları ödemelerinde kart kullanımının da risk değerlendirmesinde olumsuz etki yaratabileceği belirtiliyor.
Gelir bilgilerinin güncel tutulması ve açıklaması bulunmayan yüksek tutarlı para hareketlerine dikkat edilmesi de öneriler arasında bulunuyor. Nihai kredi kararı ise her bankanın kendi risk politikası, müşterinin gelir durumu, borçluluk seviyesi ve ödeme geçmişine göre veriliyor.