Vergi sisteminde önemli değişiklikler içeren 7582 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanunla birlikte vergi borçlarının taksitlendirilmesinden yurt dışı gelirlerine yönelik yeni istisnalara, varlık barışı uygulamasından kurumlar vergisi oranlarına kadar birçok alanda kapsamlı düzenlemeler hayata geçirildi.
Vergi borçlarında taksit süresi iki katına çıkarıldı
Kanunun ilk maddesiyle, kamu alacaklarının tecil ve taksitlendirilmesine ilişkin önemli bir değişiklik yapıldı. Daha önce en fazla 36 ay olarak uygulanabilen taksitlendirme süresi 72 aya çıkarıldı.
Ayrıca teminat aranmasına ilişkin parasal sınır da ciddi şekilde yükseltildi. Daha önce 50 bin lira olan sınır, 1 milyon liraya çıkarıldı. Böylece mükelleflerin borç yapılandırmalarında daha uzun vadeli ödeme imkânına kavuşması amaçlandı.
Yurt dışından Türkiye’ye dönenlere 20 yıllık vergi istisnası
Kanunun en dikkat çeken düzenlemelerinden biri Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen mükerrer 20/D maddesi oldu.
Buna göre Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler, Türkiye’ye dönmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikamet etmemiş ve vergi mükellefi olmamış olmaları şartıyla, yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratları için 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak.
Bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecek ve diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi durumunda da söz konusu kazançlar beyannameye dahil edilmeyecek. Düzenleme, özellikle yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının ve nitelikli iş gücünün Türkiye’ye dönüşünü teşvik etmeyi hedefliyor.
Asgari ücret istisnası iki katına çıkarıldı
Gelir Vergisi Kanunu’nun ücret istisnasına ilişkin hükümlerinde de değişikliğe gidildi.
Ücret gelirlerinde uygulanan istisna tutarı iki katına çıkarılırken, bazı ücret gelirlerinde uygulanan süreler de yeniden düzenlendi. Böylece çalışanlar açısından vergi avantajının artırılması hedefleniyor.
Nitelikli hizmet merkezleri için yeni teşvikler getirildi
Kanunla birlikte “nitelikli hizmet merkezi” adı altında yeni bir yapı tanımlandı.
En az üç farklı ülkede faaliyet gösteren ve gelirlerinin en az yüzde 80’ini yurt dışındaki grup şirketlerinden elde eden merkezler bu kapsamda değerlendirilecek. Finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk yönetimi, muhasebe, denetim, insan kaynakları, hukuk danışmanlığı, dijital dönüşüm ve teknoloji danışmanlığı gibi alanlarda hizmet veren şirketler çeşitli vergi avantajlarından yararlanabilecek.
Bu merkezlerde çalışan nitelikli personelin ücretlerinin belirli kısmı gelir vergisinden istisna tutulacak.
Kurumlar vergisinde yüzde 95’e varan indirim
Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeden üçüncü ülkelere satılmasından elde edilen kazançların yüzde 95’i kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.
İstanbul Finans Merkezi ve belirli endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerde bu oran yüzde 100 olarak uygulanabilecek.
Ayrıca nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettiği kazançların da yüzde 95’i kurumlar vergisinden istisna kapsamına alındı. Bu avantaj, faaliyet başlangıcından itibaren 20 hesap dönemi boyunca uygulanabilecek.
Üretim yapan şirketlere yüzde 12,5 kurumlar vergisi
Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyeti yürüten şirketler için kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 olarak belirlendi.
Aynı oran zirai üretim yapan kurumlar için de uygulanacak. Düzenleme 2027 yılı ve sonrasındaki vergilendirme dönemlerinde geçerli olacak.
Varlık barışı yeniden uygulamaya alındı
Kanunun en geniş kapsamlı bölümlerinden biri de yeni varlık barışı düzenlemesi oldu.
Gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Türkiye’ye getirebilecek veya bildirebilecek.
Bildirim yapılan varlıklar için uygulanacak vergi oranı genel olarak yüzde 5 olarak belirlenirken, varlıkların belirli sürelerle Türkiye’de tutulmasının taahhüt edilmesi halinde oranlar düşecek.
Buna göre;
-
En az 1 yıl tutulursa yüzde 4
-
En az 2 yıl tutulursa yüzde 3
-
En az 3 yıl tutulursa yüzde 2
-
En az 4 yıl tutulursa yüzde 1
-
En az 5 yıl tutulursa yüzde 0
oranında vergi uygulanacak.
Vergi incelemesi koruması sağlanacak
Kanun kapsamında bildirilen ve şartları yerine getirilen varlıklar için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak.
Diğer nedenlerle yürütülen incelemelerde ortaya çıkan matrah farklarının bildirilen varlıklardan kaynaklandığının tespit edilmesi halinde de önemli korumalar sağlanacak. Ancak bildirilen varlıkların süresinde Türkiye’ye getirilmemesi veya vergilerin ödenmemesi halinde bu korumalar ortadan kalkacak.
Teknogirişim şirketlerine yeni kolaylıklar
Teknogirişim rozeti sahibi halka açık olmayan şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımı işlemleri kolaylaştırıldı.
Ayrıca teknopark kuluçka girişimcilerinin kurduğu ve dijital şirket tanımına giren işletmeler, kuruluş tarihinden itibaren üç yıl boyunca oda aidatları ve bazı üyelik ücretlerinden muaf tutulacak.
İstanbul Finans Merkezi teşvikleri uzatıldı
İstanbul Finans Merkezi'ne yönelik vergi avantajlarında da süre uzatımına gidildi.
Daha önce 2031 yılında sona ermesi öngörülen bazı teşvikler 2047 yılına kadar uzatıldı. Beş yıl olarak uygulanan bazı vergi avantajlarının süresi ise 20 yıla çıkarıldı.
Düzenlemelerin yürürlük tarihleri farklılık gösteriyor
Kanundaki bazı hükümler Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, yurt dışı gelirlerine ilişkin vergi istisnası 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılan kişiler için uygulanacak.
Kurumlar vergisine ilişkin bazı düzenlemeler 1 Temmuz 2026’dan itibaren verilecek beyannamelerde geçerli olacak. Üretim faaliyetlerine yönelik yüzde 12,5’lik kurumlar vergisi uygulaması ise 2027 vergilendirme döneminden itibaren yürürlüğe girecek.
Yeni düzenlemelerle birlikte hükümetin yatırım, üretim, ihracat, teknoloji girişimciliği ve yurt dışındaki sermayenin Türkiye’ye kazandırılması alanlarında yeni teşvik mekanizmaları oluşturmayı hedeflediği değerlendiriliyor.