Türkiye İstatistik Kurumu’nun ekim ayına ilişkin verileri, trafiğe kaydı yapılan taşıtlarda hem aylık hem yıllık bazda belirgin bir daralmaya işaret etti. Otomobil ve motosiklet hâlâ en büyük paya sahip olsa da, kayıtlardaki düşüş sektörün temposunun zayıfladığını gösteriyor. Buna karşın, elektrikli ve hibrit araçların yükselişi devam ediyor. Ekim sonunda ise toplam araç sayısı 33 milyon eşiğini geçerek yeni bir rekor kırdı.
Bu tablo, otomotiv piyasasının talep tarafındaki değişimleri görünür hale getirirken, özellikle motosiklet tarafındaki hızlı geri çekilme dikkat çekiyor. Buna rağmen yakıt dağılımına bakıldığında özellikle elektrikli ve hibrit araçlarda yıl boyunca oluşan ivmenin korunduğu görülüyor.
Kayıtlarda en büyük pay otomobil ve motosiklette
Verilere göre ekim ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 49,1’i otomobil, yüzde 34,5’i motosiklet oldu. Bu iki grup, toplam trafiğe çıkışların dörtte üçünden fazlasını oluşturdu. Kamyonet yüzde 11,4, traktör yüzde 2,1 pay alırken, kamyon, minibüs, otobüs ve özel amaçlı taşıtların payı çok daha düşük seviyelerde kaldı.
Sektör uzmanlarına göre bu dağılım, şehir içi ulaşımın yeni dinamiklerini de ortaya koyuyor. Motosikletlerin yüksek işletme maliyetlerine rağmen payının bu kadar düşmesi, tüketici davranışlarında belirgin bir tereddüt oluştuğuna işaret ediyor. Otomobilde ise benzinli araçların hâlâ en çok tercih edilen grup olması, şimdilik dönüşümün dengeli ama yavaş ilerlediğini gösteriyor.
Aylık gerileme dikkat çekiyor
Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı ekimde bir önceki aya göre yüzde 9,1 düştü. Bu daralma özellikle motosiklet grubunda yüzde 30,8 gibi sert bir gerileme şeklinde ortaya çıktı. Minibüslerde yüzde 44,2, otobüslerde yüzde 19’luk düşüş kaydedildi. Buna karşılık kamyonette yüzde 18,3, otomobilde yüzde 9,0 artış görüldü.
Bu farklı yönlere işaret eden veriler, sektörün kısa vadeli çelişkili hareketlerini de yansıtıyor. Bir tarafta yüksek faiz ve finansman koşullarının baskısı varken, diğer tarafta bazı segmentlerde yoğun talep devam ediyor. Ekonomistler, önümüzdeki aylarda tüketici güveninin bu hareketliliği daha net biçimde şekillendireceğini belirtiyor.
Yıllık karşılaştırmada düşüş daha belirgin
Geçen yılın ekim ayına kıyasla trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 14,8 geriledi. Bu kayıpta en büyük etkiyi motosikletteki yüzde 42,3’lük düşüş oluşturdu. Traktör yüzde 37,4 ve minibüs yüzde 11,9 düşerken, otomobil kaydı yüzde 17,4 arttı.
Bu tablo, özellikle motosiklet kullanımının geçen yılki yükselişten sonra bu yıl hızla frenlendiğini gösteriyor. Uzmanlar, yüksek fiyatlar, kullanım maliyetleri ve sigorta ücretlerindeki artışın kullanıcıları daha temkinli davranmaya ittiğini dile getiriyor.
Kayıtlı araç sayısı 33 milyonu aştı
Ekim sonunda Türkiye’de trafiğe kayıtlı araç sayısı 33 milyon 193 bin 636’ya yükseldi. Bu toplamın yüzde 51,6’sını otomobiller oluşturuyor. Motosikletler yüzde 21,1, kamyonetler yüzde 14,7, traktörler ise yüzde 6,9 paya sahip.
Yetkililer, toplam araç sayısındaki bu hızlı büyümenin ulaşım politikalarını yeniden şekillendirme ihtiyacını artırdığı görüşünde. Yoğun trafikten park alanlarına kadar birçok başlık, bu büyümenin sonuçlarını hissettiriyor.
Devir işlemleri hız kesmedi
Ekim ayında 981 bin 225 taşıt el değiştirdi. Bu devirlerin büyük çoğunluğu otomobil kategorisinde gerçekleşti. Otomobil, kamyonet ve motosiklet sıralaması, ikinci el pazarındaki canlılığın sürdüğünü gösteriyor.
Bu hareketlilik, krediye erişimin zorlaştığı dönemlerde ikinci el pazarının daha fazla tercih edildiğini gösteren önceki yıllardaki eğilimlerle uyumlu görünüyor.
Yeni kaydı yapılan otomobillerde lider Volkswagen
Ekim ayında 87 bin 624 otomobil trafiğe kaydedildi. Markalar arasında yüzde 12,8’lik payıyla Volkswagen ilk sırada yer aldı. Renault, Fiat, Toyota ve Hyundai onu takip etti. Bu dağılım, Türkiye otomobil pazarının hâlâ Avrupa ağırlıklı markalar tarafından domine edildiğini ortaya koyuyor.
Marka tercihindeki bu tablo, tüketicinin hem fiyat hem de algılanan kalite arasında denge aradığını gösteren bir işaret olarak değerlendiriliyor. Elektrikli ve hibrit tarafta yeni markaların varlığı artsa da genel dağılım hâlâ geleneksel oyuncuların kontrolünde.
On aylık dönemde 1 milyon 937 bin kayıt
Ocak-ekim döneminde trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı 1 milyon 937 bin 161 oldu. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,8’lik bir düşüş anlamına geliyor. Aynı dönemde trafikten silinen araç sayısı ise yüzde 63,5’lik artışla 43 bin 823’e çıktı.
Bu iki yönlü hareket, filonun yenilenme eğiliminin daha hızlı bir döngüye girdiğine işaret ediyor. Eski araçların trafikten çıkması, özellikle çevre regülasyonlarının sıkılaştığı dönemlerde önemli bir etken olarak görülüyor.
Benzinli araçlar hâlâ önde ama dönüşüm hızlanıyor
Yılın ilk on ayında kaydı yapılan 877 bin 251 otomobilin yüzde 46,3’ü benzinli oldu. Hibrit araçların payı yüzde 26,5’e yükselirken, elektrikli araçlar yüzde 16,9’la dikkati çekti. Dizel araçların payı ise yüzde 9,1’de kaldı.
Yakıt türlerindeki bu dağılım, Türkiye’de yeşil dönüşümün henüz tam anlamıyla baskın hale gelmediğini ancak istikrarlı bir yükseliş sürdürdüğünü gösteriyor. Yüksek ÖTV, şarj istasyonu altyapısındaki artış ve küresel üretim politikaları da bu eğilimi destekleyen faktörler arasında.
Otomobillerde gri renk açık ara önde
Ocak-ekim döneminde trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 40,1’i gri, yüzde 24,8’i beyaz, yüzde 13,4’ü siyah renkte kaydedildi. Bu renk dağılımı, tüketicinin sade ve ikinci el değerini koruyan renklere yöneldiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlar, özellikle ekonomik belirsizlik dönemlerinde daha garantici tercihler yapıldığını ve bunun renk seçimlerine dahi yansıdığını ifade ediyor.