Türk musikisinin efsane isimlerinden, neyzen, ebru sanatçısı ve fotoğrafçı Niyazi Sayın'ın 98 yaşında vefat etmesi, sanat camiasında derin bir üzüntüye yol açtı. İleri yaşa bağlı sağlık sorunları ile mücadele ettiği bilinen Sayın, geride Türk sanatına adanmış bir ömür ve zengin bir kültürel miras bıraktı. Sanatçının çok yönlü kişiliği, ney icrasına getirdiği yenilikler ve geleneksel sanatlara olan hakimiyeti, onu Türk kültürünün en önemli temsilcilerinden biri yapmıştır.
NİYAZİ SAYIN KİMDİR?
1927 yılında İstanbul Üsküdar’da doğan Niyazi Sayın, Türk musikisinin en önemli ney icracılarından biri olarak kabul ediliyordu. Babası Ömer Hulusi Bey, annesi ise Necmiye Hanım’dı. Baba tarafından Makedonya Resne, anne tarafından ise Manastır kökenli bir ailenin çocuğu olan Sayın, ilk ve ortaöğrenimini Üsküdar Paşakapı’da tamamladı. Haydarpaşa ve Beyoğlu liselerinde eğitimini sürdürdü ancak babasının vefatı ve savaş şartları nedeniyle liseyi yarım bıraktı.
KAÇ YAŞINDA HAYATINI KAYBETTİ?
12 Şubat 1927 doğumlu olan Niyazi Sayın, 98 yaşında İstanbul’da yaşamını yitirdi. Uzun süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden Sayın’ın kesin ölüm nedeni hakkında resmi bir açıklama yapılmadı.
NEY EĞİTİMİNE NASIL BAŞLADI?
Neyle ilk ciddi temasını 4 Mart 1948'de yaptı. İlk neyi olan Re tonundaki “Süpürde Ney”i, Osman Dede’den 10 liraya satın aldı. Neyzen Gavsî Baykara’dan ilk derslerini aldıktan sonra, Hattat Necmeddin Okyay vasıtasıyla Neyzen Halil Dikmen ile tanıştı. 21 Ocak 1949’dan itibaren tam 15 yıl boyunca her Perşembe günü Halil Dikmen’in evinde ney ve resim eğitimi aldı.
SANATLA NASIL TANIŞTI?
Sayın, çocukluğunda Tanburi Cemil Bey’in taş plaklarını dinleyerek musikiye ilgi duymaya başladı. 1947’de ebru sanatının önemli ustalarından Mustafa Düzgünman ile tanıştı. Onun evindeki dini musiki meşklerine katıldı, böylece musiki ile ciddi olarak ilgilenmeye başladı. Aynı dönemde ebru, fotoğrafçılık, ciltçilik ve tesbih koleksiyonculuğuna da yöneldi.
HANGİ KURUMLARDA GÖREV ALDI?
1950’lerde Üsküdar Musiki Cemiyeti ve Neyzen Süleyman Erguner ile İstanbul Radyosu’nda sahne aldı.
İstanbul Radyosu kadrosuna Dr. Nevzat Atlığ tarafından alındı. 30 yıla yakın burada çalıştı.
1956-1969 yılları arasında İstanbul Belediye Konservatuvarı İcra Heyeti'nde yer aldı.
1976’da İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı’nda öğretim görevlisi oldu, Nefesli Sazlar Anabilim Dalı Başkanlığı yaptı.
YURTDIŞINDA HANGİ ÇALIŞMALARI YAPTI?
1980 yılında Washington Üniversitesi’nden aldığı davet üzerine ABD’de bir yıl süreyle görev yaptı. Burada hem konserler verdi hem de ebru sergileri düzenledi. İngiltere, Almanya, Fransa gibi ülkelerde de konserler vererek Türk musikisini uluslararası platformda tanıttı.
HANGİ SANATLARLA UĞRAŞTI?
Ebru
Fotoğrafçılık
Tesbihçilik
Sedef kakmacılığı
Tornacılık
Gül yetiştiriciliği
Balıkçılık
Ney icrasında klasik üslubu modern tekniklerle birleştirerek kendine özgü bir tarz geliştirdi. Hem icracı hem öğretici kimliğiyle birçok sanatçıyı etkiledi.
HANGİ ÖDÜLLERİ ALDI?
2009: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
2014: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
Bu ödüller, Niyazi Sayın’ın Türk musikisine yaptığı katkıların takdir edildiği önemli devlet nişanları arasında yer aldı.