Her geçen gün sayıları artan motokuryelerle ilgili yeni bir yasal düzenleme hazırlığı başlatıldı. Düzenleme kapsamında, esnaf kurye olarak çalışan motokuryelerin sosyal güvenlik primlerinin kaynaktan kesilmesi planlanıyor.
Hazırlık çalışmasına göre yaklaşık 100 bin motokuryenin prim ödemeleri, çalışana ücret ödenmeden önce kesilerek sosyal güvenlik sistemine aktarılacak. Böylece özellikle dijital platformlar üzerinden çalışan kuryelerin sigorta ve emeklilik haklarının güvence altına alınması hedefleniyor.
SRC zorunluluğunun ardından sosyal güvenlik adımı
Motokurye olarak çalışmak isteyenler için SRC belgesi zorunluluğu getirilmesinin ardından, sektörde ikinci önemli adım sosyal güvenlik alanında atılıyor. Yeni düzenlemeyle yerli ve uluslararası dijital platformlara hizmet veren motokuryelerin primleri otomatik olarak kesilecek.
Bu uygulama, esnaf statüsünde çalışan ancak primlerini düzenli ödeyemeyen ya da sildirme yoluna giden kuryeleri doğrudan kapsayacak. Böylece prim borcu nedeniyle sağlık ve emeklilik haklarından vazgeçilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Dijital platformlara kapsamlı düzenleme geliyor
Yemek ve kargo dağıtımı, ulaşım, temizlik, bakım ve çevrim içi serbest işlerde faaliyet gösteren dijital platformlar da düzenleme kapsamına alınıyor. Algoritma aracılığıyla iş dağıtan firmaların, çalışanların sigorta durumu, iş güvenliği ve hukuki statüsüne ilişkin yükümlülükleri netleştirilecek.
Yeni çerçeveyle birlikte dijital platformlar üzerinden çalışanların haklarının korunması, çalışma koşullarının tanımlanması ve kayıt dışılığın azaltılması hedefleniyor.
Cevdet Yılmaz: İş hukuku yeniden ele alınmalı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, daha önce Çalışma Meclisi toplantısında yaptığı açıklamada bu alandaki düzenleme ihtiyacına dikkat çekmişti. Yılmaz, dijital platformların yeni bir istihdam modeli oluşturduğunu ve mevcut iş hukuku normlarının bu doğrultuda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmişti.
Yılmaz’ın açıklamaları, hazırlanan düzenlemenin yalnızca kuryeleri değil, tüm platform ekonomisini kapsayacak bir çerçevede ele alındığını gösteriyor.
Çalışma ve ödeme esasları standartlaştırılacak
Yapılacak düzenlemeyle ücretlendirme, ödeme yöntemleri, çalışma ve dinlenme sürelerinin standart hale getirilmesi planlanıyor. Sosyal güvenlik ve sigorta yükümlülükleri ile iş sağlığı ve güvenliği hükümleri de yeniden düzenlenecek.
Ayrıca mesleki yeterlilik, belgelendirme süreçleri ve algoritmik yönetim mekanizmalarının da hukuki zemine oturtulması hedefleniyor.
Platform ekonomisi kayıt altına alınacak
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri platform ekonomisinin kayıt altına alınması olarak öne çıkıyor. Esnek çalışma yapısı tamamen ortadan kaldırılmadan, çalışanlar için asgari bir güvence zemini oluşturulması amaçlanıyor.
Bu sayede hem çalışanların sosyal haklara erişimi sağlanacak hem de sektör genelinde daha sürdürülebilir bir yapı oluşturulması hedefleniyor.
BAĞ-KUR primi ödemeyen esnaf kuryeler kapsama alınacak
Mevcut durumda birçok esnaf kurye, BAĞ-KUR primlerini ödemeyerek prim sildirme yöntemini tercih ediyor. Bu durum, emeklilik ve sağlık hizmetlerinden yararlanamamalarına yol açıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte esnaf kuryelerin primlerinin otomatik olarak ödenmesi sağlanacak. Böylece küçük prim tutarları nedeniyle sosyal güvenlik sisteminin dışında kalan kuryelerin yeniden sisteme dahil edilmesi amaçlanıyor.