New York’taki ünlü müzayede evi Sotheby’s, geçtiğimiz günlerde Mars kökenli bir göktaşını tam 5,3 milyon dolara sattı. Ancak satış sonrası göktaşının bulunduğu ülke olan Nijer, bu işlemden habersiz olduğunu açıkladı ve olayla ilgili resmi soruşturma başlattı.
“NWA 16788” adı verilen ve bugüne kadar keşfedilen en büyük Mars kökenli göktaşı olma özelliğini taşıyan taş, 2023 yılında Nijer’in kuzeyindeki Agadez bölgesinde bir çölde keşfedilmişti. 24,5 kilogram ağırlığında ve 38 santimetre boyundaki göktaşı, şimdi uluslararası kaçakçılık iddialarının odağında.
Nijer Hükümeti: Satıştan Haberimiz Yoktu, Soruşturma Başlattık
Nijer Madencilik Bakanlığı, kamuoyunda oluşan tepkilerin ardından yaptığı açıklamada, göktaşının satışına dair hükümetin herhangi bir bilgisinin olmadığını belirtti. Satışın ardından bakanlığın talebiyle adli süreç başlatıldı.
Yetkililer, olayda uluslararası kaçakçılığın tüm unsurlarının bulunduğunu savunarak, göktaşının Nijer sınırları içerisinde bulunmasına rağmen yurt dışında izinsiz satılmasının kabul edilemez olduğunu vurguladı. Soruşturma kapsamında taşın ülke dışına nasıl çıkarıldığı, hangi kanalların kullanıldığı ve kimlerin bu süreçte rol oynadığı araştırılıyor.
Sosyal Medyada Tepki Büyük: “Nijer’in Hakkı Gasp Edildi”
Sotheby’s Müzayede Evi’nde yapılan satışın ardından Nijerli sosyal medya kullanıcıları öfkelendi. Göktaşının kendi topraklarına düşmesine rağmen satıştan ülkeye hiçbir katkı sağlanmamasına tepki gösteren vatandaşlar, taşın “çalındığını” iddia etti.
“Bu göktaşı bizim ülkemize düştü, parası neden başkalarına gidiyor?”, “5 milyon doları kim aldı?”, “Nijer’e neden pay verilmedi?” gibi yorumlar kısa sürede viral oldu. Bazı kullanıcılar, hükümeti yeterince denetim yapmamakla da eleştirdi.
Bilimsel Onay Çin ve İtalya’dan Geldi: Mars Kökeni Kesinleşti
Göktaşı keşfedildikten sonra, küçük bir parçası ilk olarak Şanghay Astronomi Enstitüsü tarafından incelendi. Yapılan analizler, taşın Mars yüzeyinden kopmuş bir kaya parçası olduğunu ortaya koydu.
Daha sonra göktaşı, 2024 yılında İtalya Uzay Ajansı ve Toskana’daki bir özel sanat galerisi tarafından sergilendi. Bu süreçte bilimsel topluluk da taşın Mars kaynaklı olduğunu doğruladı. Satışa sunulmadan önceki sergiler, göktaşına olan ilgiyi daha da artırdı.
Nijer’in Agadez Bölgesi: Göktaşı Avcılarının Yeni Gözdesi
Göktaşının keşfedildiği Agadez, Sahra Çölü’nün ortasında yer alıyor ve özellikle göktaşı avcılarının sık sık ziyaret ettiği bir bölge olarak biliniyor.
667 bin kilometrekarelik devasa alana sahip bölgenin yüzde 90’ı çölden oluşurken, kalan kısımları ise Air Dağları’nın oluşturduğu masif alanlarla kaplı. Çöl iklimi, düşük yağış oranı ve gökyüzünü net görme imkânı, bölgeyi göktaşı avı için idealleştiriyor. Uzmanlara göre, bu koşullar Nijer’i son yıllarda uluslararası göktaşı avcılarının cazibe merkezi haline getirdi.
Mars'tan Düşen Göktaşı Nasıl Geldi? Bilim İnsanları Ne Diyor?
Bilim dünyasına göre NWA 16788 adlı göktaşı, Mars’a çarpan dev bir asteroidin etkisiyle uzaya fırlayan parçalar arasında yer aldı. Dünya ile Mars arasındaki yaklaşık 225 milyon kilometrelik mesafeyi kat ederek Dünya atmosferine girdi ve Agadez bölgesine düştü.
Bu tür göktaşlarının nadirliği, hem bilimsel hem de koleksiyon değeri açısından onları son derece değerli hale getiriyor. Uzmanlar, bu gibi keşiflerin uluslararası etik kurallara uygun olarak belgelenmesi ve yerel otoritelerin onayıyla yürütülmesi gerektiğini vurguluyor.