Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk başbakanı ve ikinci cumhurbaşkanı, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ilk Genelkurmay Başkanı ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin ikinci genel başkanı İsmet İnönü, vefatının 52’nci yılında düzenlenecek anma programlarıyla anılacak. “Lozan kahramanı” ve “Milli Şef” olarak anılan İnönü için bugün Ankara ve Malatya’da resmi törenler gerçekleştirilecek.
Anıtkabir’de resmi tören düzenlenecek
Dışişleri Bakanlığı tarafından düzenlenen resmi tören, bugün saat 09.35’te Anıtkabir’de Aslanlı Yol’un başından hareket edecek kortejle başlayacak.
Tören kapsamında, İsmet İnönü’nün Anıtkabir’de bulunan gömütü başında resmi anma programı icra edilecek ve saygı duruşunda bulunulacak.
Malatya’da çelenk bırakma töreni
İnönü’nün memleketi olan Malatya’da da anma programı düzenlenecek. Malatya Valiliği tarafından organize edilen tören, saat 10.00’da İnönü Anıtı önünde gerçekleştirilecek.
Program, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayacak; ardından çelenk sunumu yapılacak.
Askerlikten Kurtuluş Savaşı’na uzanan yaşam
1884 yılında İzmir’de doğan İsmet İnönü, 1903’te Mühendishane-i Berrii Hümayun’dan topçu teğmeni olarak mezun oldu. 1906’da Erkânı Harbiye Mektebi’ni birincilikle bitiren İnönü, kurmay subay olarak Osmanlı ordusunda çeşitli görevlerde bulundu.
31 Mart Ayaklanması’nı bastıran Hareket Ordusu’nda yer alan İnönü, 1910–1913 yılları arasında Yemen’de, Birinci Dünya Savaşı sırasında ise Kafkas Cephesi’nde görev yaptı.
İnönü Savaşları ve Lozan Barış Antlaşması
Kurtuluş Savaşı’nda Mustafa Kemal Atatürk’ün en yakın silah arkadaşlarından biri olan İnönü, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasının ardından Edirne milletvekili oldu ve Genelkurmay Başkanlığı görevine getirildi.
Düzenli ordunun kurulmasının ardından Batı Cepheleri Komutanlığı’nı üstlenen İnönü, adını taşıyan İnönü Savaşları’nı kazandı. Sakarya ve Başkomutanlık Meydan Muharebeleri’nin başarısında da önemli rol oynayan İnönü, Kurtuluş Savaşı sonrasında Lozan görüşmelerini yürüttü ve Lozan Barış Antlaşması’nı imzaladı.
Cumhurbaşkanlığı ve siyasi hayatı
Cumhuriyet’in ilanından sonra kurulan ilk hükümette başbakanlık görevini üstlenen İsmet İnönü, 1937’de görevini Celal Bayar’a devretti. Atatürk’ün vefatının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından oy birliğiyle cumhurbaşkanı seçildi.
1950 yılında bu görevden ayrılan İnönü, yeniden Cumhuriyet Halk Partisi’nin başına geçti. 27 Mayıs sonrasında yeniden başbakan olan İnönü, 1965’e kadar bu görevi sürdürdü.
Son yılları ve vefatı
1965–1972 yılları arasında CHP Genel Başkanlığı yapan İnönü, 1972’de Bülent Ecevit’in genel başkanlık yarışını kazanmasının ardından görevinden ayrıldı.
İsmet İnönü, 25 Aralık 1973’te hayatını kaybetti ve hükümet kararıyla Anıtkabir’e defnedildi. Bugün düzenlenecek törenlerle, Cumhuriyet tarihine damga vuran devlet adamı vefatının 52’nci yılında saygıyla anılacak.