ABD'nin Kaliforniya eyaletinde orman yangınlarıyla mücadelede dikkat çekici bir yöntem uygulanıyor. Yangının yayılmasını engellemek için Los Angeles bölgesinde parlak kırmızı ve pembe renklerde bir "yangın yavaşlatıcı" madde kullanılıyor. Bu madde, yolları, çatıları ve arabaları kaplayarak etkisini gösteriyor.
Phos-Chek Nedir?
Yangın yavaşlatıcı olarak bilinen Phos-Chek, yangın geciktirici bir ürün olarak 1963’ten beri kullanılıyor. ABD’de Perimeter isimli bir şirket tarafından satılan bu ürün, Kaliforniya Ormancılık ve Yangın Koruma Departmanı (CAL FIRE) tarafından da tercih ediliyor. Formülü tam olarak kamuya açık olmasa da, önceki belgelerde ürünün bileşenleri şu şekilde belirtilmiştir:
%80 Su
%14 Gübre Tipi Tuzlar
%6 Renklendiriciler ve Korozyon Önleyiciler
Nasıl İşe Yarar?
Phos-Chek’in özellikle yangın çevresindeki bitki örtüsüne ve yanma riski taşıyan alanlara püsürtüldüğünde alevlerin yayılmasını engellediği belirtiliyor. Ürünün etkisi şu şekilde açıklanıyor:
Alevlerin yayılma hızını yavaşlatır.
Bitki örtüsünü soğuturarak yangını oksijenden mahrum bırakır.
İnorganik tuzlar, yakıtın yanma şeklini değiştirerek yangını kontrol altına alır.
Çevresel Tartışmalar
Phos-Chek’in kullanımı zaman zaman eleştirilere konu oldu. ABD Orman Hizmetleri Çalışanları Çevresel Etik Derneği (FSEEE), kimyasalın balıklara zarar verdiğini ve etkili olmadığını öne sürmüştü. 2022 yılında ABD Bölge Mahkemesi, Orman Hizmetleri'nin Çevre Koruma Ajansı'ndan (EPA) izin alana kadar bu kimyasalı kullanmaya devam etmesine karar verdi.
Daha Az Zararlı Formüllere Geçiş
Orman Hizmetleri, bu yıl Phos-Chek LC95 formülünü terk ederek daha az zararlı MVP-Fx formülünü kullanmaya başladı. Ayrıca, hassas çevresel alanlarda – su yolları ve nesli tükenmekte olan türlerin yaşam alanları – bu kimyasalın kullanımına yasak getirildi.
Kullanım Alanları ve Etkisi
Yangın geciktirici kimyasallar genellikle insan yaşamını veya kamu güvenliğini tehdit eden durumlarda kullanılıyor. Hassas alanlarda kısıtlı kullanım politikalarına rağmen, yangınla mücadelede çok önemli bir araç olarak görülmeye devam ediyor.