Adana Bölge Adliye Mahkemesi, kredi borcu nedeniyle emekli maaşına uygulanan bloke işlemiyle ilgili verdiği kararla emsal niteliğinde bir hükme imza attı. Mahkeme, kredi sözleşmesinde açık rıza ve talimat bulunması halinde bankaların emekli maaş hesabından kesinti yapabileceğine karar verdi.
Karar, özellikle kredi kullanan emekliler açısından bankalarla yapılan sözleşmelerdeki maddelerin önemini yeniden gündeme taşıdı. Yargı sürecinin ardından ilk derece mahkemesinin “iade” yönündeki kararı kaldırıldı.
Emekli maaşındaki kesinti yargıya taşındı
Dosyaya konu olayda bir emekli, kullandığı bireysel kredinin ardından maaşından yapılan kesintilerle borcunu 2015 yılında kapattı. Ancak daha sonra yetkilisi olduğu ticari şirketin kredi borcu gerekçesiyle emekli maaşından kesinti yapılmaya devam edildi.
Kesintilerin 2018 yılında durdurulmasının ardından emekli vatandaş, maaşından yapılan tam kesintilerin hukuka aykırı olduğunu savunarak dava açtı. Davacı, yasal mevzuata göre emekli maaşından en fazla dörtte bir oranında kesinti yapılabileceğini belirterek, geçmişte tahsil edilen tutarların iadesini talep etti.
Banka kredi sözleşmesini mahkemeye sundu
Davalı banka ise savunmasında, kredi işleminin ticari nitelikte olduğunu ve kredi sözleşmesinde müşterinin banka hesapları üzerindeki mahsup ve takas yetkisini kabul ettiğini öne sürdü.
Banka vekili, emeklinin imzaladığı sözleşmede emekli maaşı dahil tüm hesaplarından tahsilat yapılmasına yönelik açık talimat bulunduğunu ifade etti. Dosyayı inceleyen Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise ilk aşamada emekliyi haklı bularak yapılan kesintilerin iadesine karar verdi.
İstinaf Mahkemesi ilk kararı kaldırdı
Banka tarafından yapılan itiraz sonrası dosya Adana Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden değerlendirildi. İstinaf Mahkemesi, kredi sözleşmesindeki hükümler ile emeklinin yazılı talimatını dikkate alarak bankanın yaptığı işlemi hukuka uygun buldu.
Kararda, müşterinin banka nezdindeki hesaplarından ayrıca ihbara gerek olmadan mahsup yapılabileceğine ilişkin düzenleme bulunduğu ve emekli maaş hesabından kesintilerin bu talimat doğrultusunda gerçekleştirildiği ifade edildi.
Mahkeme, hem ticari krediye ilişkin genel kredi sözleşmesi hükümlerinin hem de bireysel kredi sözleşmesindeki maddelerin kesintileri hukuken geçerli hale getirdiği değerlendirmesinde bulundu.
Karar emekliler açısından emsal niteliği taşıyor
İstinaf Mahkemesinin verdiği kararın ardından ilk derece mahkemesinin “kesintilerin iadesi” yönündeki hükmü kaldırılmış oldu. Böylece, kredi sözleşmelerinde açık onay bulunması halinde bankaların emekli maaşı hesaplarına bloke koyabilmesinin önü açıldı.
Kararın, özellikle kredi kullanan emeklilerin bankalarla imzaladıkları sözleşme maddelerini daha dikkatli incelemesi gerektiğine yönelik tartışmaları artırması bekleniyor.