İstanbul, 2 Haziran 2025 — Türkiye'nin arabuluculuğunda düzenlenen Rusya-Ukrayna barış zirvesi, bugün İstanbul’daki Çırağan Sarayı’nda yapıldı. Yaklaşık 1 saat 10 dakika süren görüşmede, taraflar büyük çaplı bir esir takasında anlaşmaya vardı. Ayrıca savaşta hayatını kaybeden askerlerin 6 binden fazla naaşının karşılıklı olarak teslim edilmesi konusunda da mutabakat sağlandı.
Zirvenin kilit anı: Esir takasında uzlaşı
Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın da katıldığı toplantıda, her iki tarafı temsilen üst düzey yetkililer yer aldı. Rus heyetinde Kremlin danışmanı Vladimir Medinskiy başkanlık ederken, Ukrayna’yı Savunma Bakanı Rustem Umerov temsil etti.
Dışişleri Bakanı Fidan, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Taraflar yeni kategorilerde ve daha yüksek sayıda mübadele üzerinde anlaşmaya vardılar” dedi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise karşılıklı 1000 asker takasında uzlaşı sağlandığını, ayrıca 200 kişilik ek bir takasın daha değerlendirildiğini duyurdu.
Çocuklar da gündemdeydi: 400 kayıp çocuktan sadece 10’u için kabul
Zelenski, Kiev’in Rusya’ya kaçırıldığı iddia edilen 400 çocuğun listesini sunduğunu, ancak Rusya’nın yalnızca 10’u hakkında çalışma yapmayı kabul ettiğini belirtti. Bu durum, görüşmenin insani boyutunun karmaşıklığını ve çözüme ulaşmanın zorluklarını gözler önüne serdi.
Rusya'nın şartlı barış önerisi: Geri çekilme ve tanıma talepleri
Görüşmede Rus heyetinin sunduğu memorandumun içeriği de dikkat çekiciydi. Belgede Ukrayna’dan:
-
Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson’dan askerlerini çekmesi,
-
Bu bölgelerle birlikte Kırım’ın Rus toprağı olarak tanınması,
-
Ukrayna topraklarında nükleer silah konuşlandırılmaması,
-
Batı’nın Ukrayna’ya silah ve istihbarat desteğini durdurması,
-
Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılması ve doğal gaz dahil ekonomik ilişkilerin yeniden tesisi talep edildi.
Ukrayna heyeti, bu tekliflere İstanbul’da doğrudan yanıt vermediğini, belgelerin Kiev’de değerlendirileceğini bildirdi.
Umerov: “Ağır yaralı ve 25 yaş altı esirler için özel anlaşma sağlandı”
Ukrayna Savunma Bakanı Rustem Umerov, takasın özellikle ağır yaralı ve 25 yaş altı savaş esirlerine odaklanacağını açıkladı. Ayrıca her iki tarafın 6'şar bin askerin naaşını karşılıklı olarak iade edeceğini duyurdu.
Medinskiy: “Takaslar düzenli hale gelecek, ateşkes önerileri masada”
Rus heyeti başkanı Medinskiy, 2-3 günlük bölgesel ateşkes önerisinde bulunduklarını ve esir takaslarının düzenli olarak devam edeceğini söyledi. “Bu kez tüm ağır yaralı askerleri takas edeceğiz” diyerek insani boyuttaki çabaların arttığını vurguladı.
Zelenski: “İstanbul'dan sonuç çıkmazsa yeni yaptırımlar gerekli”
Zirve öncesinde Litvanya’da konuşan Zelenski, İstanbul görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda Rusya’ya yönelik yeni yaptırımların devreye girmesi gerektiğini söyledi. Avrupa Birliği’nin 18. yaptırım paketi ile ABD’nin sert ekonomik tedbirlerinin acilen yürürlüğe konmasını talep etti.
Görüşmenin ardından: Liderler zirvesi için zemin hazırlanıyor
Her iki taraf, barış görüşmelerinin liderler düzeyine taşınması konusunda da ön hazırlık yapılması konusunda mutabık kaldı. Dışişleri Bakanı Fidan, teknik düzeyde çalışmaların süreceğini belirtirken, liderler zirvesi için haziran sonunda yeni bir görüşmenin planlandığını da doğruladı.