Sosyal devlet anlayışını güçlendirmek için yeni projeleri devreye alan İŞKUR ve SGK, 2026 yılına hazırlık kapsamında engelli istihdamını destekleyecek önemli adımlar atıyor. Kurumun verilerine göre 1 Eylül 2025 itibarıyla 49 bin 781 iş yeri toplam 110 bin 349 engelli için teşvikten faydalandı. 2008 yılından bu yana işverenlere sağlanan toplam teşvik miktarı 13 milyar lirayı aştı. Yeni dönemle birlikte, dört engelliyi bir yıl boyunca istihdam eden işletmelere 2 milyon TL’ye kadar hibe desteği sağlanacak.
Bugün itibarıyla bir sigortalı için işverene verilen prim teşviki 5.396 ile 13.847 lira arasında değişiyor. Engelli vatandaşları istihdam eden işletmeler, yalnızca teşviklerden değil, aynı zamanda iş yeri düzenlemesi için verilen ek hibelerden de yararlanacak. Engelli istihdamını sürdüren işverenlere, normal asgari ücretin maliyetinin yüzde 15 fazlası oranında maaş desteği sağlanacak.
“İşe Alıştırma Projesi” 2026’da Başlıyor
SGK’nın Avrupa Birliği ile ortak yürüttüğü “İşe Alıştırma Projesi” 2026 yılında hayata geçecek. Proje, iş kazası geçiren sigortalıların yeniden çalışma hayatına kazandırılmasını hedefliyor. İlk etapta sanayi yoğunluğu yüksek beş ilde üç yıl sürecek program kapsamında 1.200 kişi rehabilitasyon desteği alacak.
Uzmanlara göre bu uygulama, hem iş kazası geçiren çalışanların ekonomik hayata dönüşünü hızlandıracak hem de üretim kayıplarını azaltacak. SGK, mesleki rehabilitasyon merkezlerinin sayısını artırarak projenin ülke genelinde yaygınlaştırılmasını planlıyor.
Gençler İçin “İş Avcılığı Modeli” Geliyor
İŞKUR’un 4 bin iş ve meslek danışmanıyla yürüttüğü saha çalışmaları sonucunda, gençlere özel yeni bir istihdam modeli hazırlanıyor. “İş Avcılığı Modeli” olarak adlandırılan bu sistem, ne eğitimde ne istihdamda yer alan gençleri aktif iş piyasasına kazandırmayı amaçlıyor.
Modelin ilk aşamasında engelli bireyler öncelikli hedef grup olacak. Türkiye genelinde hâlihazırda 370 engelli iş koçu görev yapıyor. Her bir koçun ortalama 530 engelliyle birebir çalıştığı belirtiliyor. İŞKUR, 2026’dan itibaren bu sayıyı artırarak sistemi tüm dezavantajlı gruplara yaymayı hedefliyor.
“İlk İşyeri Tecrübesi” Programı ile Gençlere Yeni Fırsat
İŞKUR, işverenlerin en çok dile getirdiği sorunlardan biri olan “tecrübe eksikliğini” çözmek için yeni bir proje hazırlıyor. “İlk İşyeri Tecrübesi” adı verilen bu program, gençlere staj benzeri bir deneyim kazandıracak. Katılımcılar hem iş disiplini kazanacak hem de iş hayatına daha hazır hale gelecek.
Kuruma kayıtlı yaklaşık 800 bin engelli birey bulunuyor. Bunların 195 bini aktif olarak iş arıyor, 91 bini ise mevcut işine ek olarak yeni fırsatlar arıyor. İŞKUR verilerine göre kayıtlı engellilerin yüzde 73’ü erkek, yüzde 26,8’i kadın. Katılımcıların yüzde 45’i lise, yüzde 7’si lisans ve üzeri eğitim seviyesinde.
Engelli Kotası ve Yeni Cezalar
Mevzuata göre 50 ve üzeri işçi çalıştıran özel sektör iş yerlerinde yüzde 3, kamuda ise yüzde 4 oranında engelli çalıştırma zorunluluğu bulunuyor. 2025 verilerine göre bu kotanın doluluk oranı kamuda yüzde 88, özel sektörde ise yüzde 84. Açığı 30 gün içinde kapatmayan işverenlere 30 bin lira ceza uygulanıyor.
Yeni düzenleme ile bu ceza 60 bin liraya çıkarılacak. Böylece, yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmelerin caydırıcı biçimde cezalandırılması hedefleniyor. Yetkililer, bu uygulamanın engelli istihdam oranını 2026 sonunda yüzde 90 seviyesine taşıyabileceğini belirtiyor.
560 Milyon Liralık Fon Engelli Projelerine Aktarılıyor
Kota ihlali yapan işverenlerden kesilen cezalarla oluşturulan fonda şu anda 560 milyon TL bulunuyor. Bu kaynak, hem engelli bireylerin kendi işlerini kurmaları hem de işverenlerin erişilebilirlik yatırımları için kullanılacak. Fonun yüzde 55’i girişimci engellilere ayrıldı. 2014’ten bu yana 5.153 proje bu fondan toplam 760 milyon TL destek aldı.
Yeni dönemde fiziksel ve sanal istihdam fuarlarıyla işverenler ve engelli adaylar doğrudan buluşturulacak. İŞKUR’un “Türkiye’nin İş Kapısı” adlı dijital platformu, staj ve istihdam programlarını tek çatı altında toplayacak. Böylece engelli, genç ve kadın istihdamı anlık olarak izlenebilecek.
İşveren Artık Engelli Seçemeyecek
Yeni sistemle birlikte işverenler engel türüne göre seçim yapamayacak. Her engelli bireyin bir iş koçu, her iş yerinin ise bir danışmanı olacak. Bu adım, ayrımcılığı önlemek ve fırsat eşitliğini güçlendirmek için atıldı. Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu da projeye destek vererek staj ortamlarının çeşitlendirilmesini sağlayacak.
İŞKUR’un hedefi, hem sahada hem çevrimiçi platformlarda engellilerin aktif olarak iş dünyasına katılmasını sağlamak. Bu doğrultuda, 2026 yılı Türkiye’de engelli istihdamı açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.