Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Genel Başkanı Bendevi Palandöken, e-ticaret platformlarının uyguladığı komisyon ve ek hizmet bedellerinin esnaf üzerindeki yükünün giderek arttığını söyledi. Komisyonların yüzde 10 ile 35, ek hizmet bedellerinin ise yüzde 10 ile 20 arasında değişebildiğini belirten Palandöken, toplam kesintinin bazı durumlarda ürün bedelinin yüzde 50'sine kadar ulaşabildiğini ifade ederek düzenleme çağrısında bulundu.
Komisyon ve hizmet bedellerine dikkat çekti
E-ticaret hacminin Türkiye'deki toplam ticaret içinde önemli bir paya ulaştığını belirten Palandöken, sektörün büyümesiyle birlikte platformların aldığı bedellerin de esnaf açısından önemli bir maliyet unsuruna dönüştüğünü söyledi. Palandöken, e-ticaretin toplam ticaret içerisindeki payının yaklaşık yüzde 20 seviyesine ulaştığını ifade etti.
Platformların satıcılardan yüzde 10 ile yüzde 35 arasında değişen oranlarda komisyon aldığını dile getiren Palandöken, bunun yanında farklı hizmetler için yüzde 10 ile yüzde 20 civarında ek bedeller talep edildiğini söyledi. Bu nedenle bazı satışlarda ürün bedelinin yarısına yaklaşan bir bölümünün platform maliyetlerine gidebildiğini savundu.
Palandöken enflasyon ve rekabet etkisine işaret etti
Yüksek komisyonların yalnızca satıcıları değil, ürün fiyatlarını da etkilediğini savunan Palandöken, söz konusu maliyetlerin nihai satış fiyatına yansımasının enflasyon üzerinde de etkili olduğunu öne sürdü. Geleneksel mağazacılık yapan esnafın bu yapı karşısında fiyat rekabetinde zorlandığını ifade etti.
Tüketicilerin zaman ve ulaşım avantajı nedeniyle alışverişlerini giderek daha fazla internet üzerinden gerçekleştirdiğini belirten Palandöken, dijital platformların ticaretteki ağırlığının arttığını kaydetti. Bu değişimin esnaf açısından dijital pazaryerlerinde bulunmayı tercihten çok zorunluluğa dönüştürdüğünü söyledi.
Komisyonlara sınır getirilmesini istedi
E-ticaret hacminin 4 trilyon lirayı geçtiğini belirten Palandöken, büyüyen pazarda komisyonların belirli kurallara bağlanması gerektiğini savundu. Komisyon oranlarının makul seviyelere çekilmesini isteyen Palandöken, ek hizmet bedellerinin de yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
E-ticarete ilişkin daha önce çeşitli kanun ve yönetmelik değişiklikleri yapıldığını hatırlatan Palandöken, buna rağmen esnaf ve üreticilerin yaşadığı sorunların devam ettiğini söyledi. Platformların üreticiden ve satıcıdan daha fazla kazandığı bir yapının haksız rekabete yol açtığını öne süren Palandöken, yeni bir düzenlemenin gerekli olduğunu ifade etti.
Esnaf dijital pazaryerlerinden uzak kalamıyor
Palandöken, küçük işletmelerin kendi imkânlarıyla geniş tüketici kitlelerine ulaşmasının zor olduğunu ve bu nedenle büyük e-ticaret platformlarını kullanmak durumunda kaldıklarını söyledi. Platformlarda yer almayan işletmelerin satış ve pazarlama imkânlarının önemli ölçüde daralabildiğine dikkat çekti.
Bu durumun tekstilden kırtasiyeye, gıdadan kozmetiğe kadar pek çok sektörü ilgilendirdiğini belirten Palandöken, geleneksel esnafın dijital dönüşümün dışında kalmasının artık mümkün olmadığını ifade etti. Palandöken'e göre yapılacak düzenlemede hem dijital ticaretin gelişimi korunmalı hem de esnaf ile platformlar arasındaki rekabet şartları daha dengeli hale getirilmeli.