Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesinin öncü isimleri arasında yer alan Elçibey, siyasi yaşamı boyunca ülkesinin özgürlüğü, milli devlet anlayışı ve Türk dünyasında birlik düşüncesini savundu.
Bağımsızlık mücadelesinin öncülerinden oldu
1938 yılında Nahçıvan’ın Ordubad iline bağlı Keleki köyünde dünyaya gelen Elçibey, Azerbaycan Devlet Üniversitesi Doğu Bilimleri Fakültesi Arap Filolojisi Bölümü’nden mezun oldu.
Bir dönem Mısır’da tercümanlık yapan Elçibey, daha sonra akademik çalışmalarına devam etti. 1969 yılında Tolunoğulları Devleti üzerine doktora tezi hazırladı.
Üniversitedeki çalışmaları sırasında Türkçülük ve bağımsızlık düşüncelerini savunması nedeniyle Sovyet yönetiminin hedefi haline gelen Elçibey, 1975 yılında “Sovyet karşıtı propaganda” suçlamasıyla 1 yıl 7 ay hapis yattı.
Azerbaycan Halk Cephesi’nin başına geçti
Elçibey, 1988’de Azerbaycan’da başlayan bağımsızlık hareketinin öncüleri arasında yer aldı. 1989 yılında kurulan Azerbaycan Halk Cephesi’nin Genel Başkanlığına seçildi.
7 Haziran 1992’de gerçekleştirilen seçimlerde yüzde 60,9 oy alan Elçibey, Azerbaycan Cumhurbaşkanı oldu.
Sovyet ordusunu Azerbaycan’dan çıkardı
Cumhurbaşkanlığı döneminde milli devlet yapılanmasına yönelik önemli adımlar atan Elçibey, Sovyet ordusunun Azerbaycan’dan çıkarılması ve milli ordunun kurulması süreçlerinde rol oynadı.
Milli paranın basılması, Kiril alfabesinden Latin alfabesine geçilmesi ve üniversite sınavlarında test sisteminin uygulanmaya başlanması da onun döneminde gerçekleştirilen reformlar arasında yer aldı.
İlk resmi ziyaretini Türkiye’ye yaptı
Elçibey, dış politikada Türkiye ile yakın ilişkilere büyük önem verdi. Cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından ilk yurt dışı ziyaretini 24-27 Haziran 1992 tarihlerinde Türkiye’ye gerçekleştirdi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptığı konuşmada Mustafa Kemal Atatürk’ün çizgisine vurgu yapan Elçibey, Anıtkabir ziyaretinde de Atatürk’e bağlılığını ifade eden mesajıyla hafızalarda yer etti.
22 Ağustos 2000’de hayatını kaybetti
Karabağ savaşı ve Azerbaycan’da yaşanan iç karışıklıkların ardından Haziran 1993’te görevinden ayrılan Elçibey, doğduğu Keleki köyüne çekildi. Yaklaşık 4,5 yıl sonra Bakü’ye dönerek siyasi çalışmalarını sürdürdü.
Hayatının son döneminde hastalıkla mücadele eden Ebulfez Elçibey, 22 Ağustos 2000’de Ankara’daki Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesi’nde hayatını kaybetti.
Elçibey, bağımsızlık düşüncesi, Türk dünyasına yönelik yaklaşımı ve siyasi mücadelesiyle vefatının 26. yılında Azerbaycan ve Türk dünyasında anılmaya devam ediyor.