Türkiye’de Genel Sağlık Sigortası (GSS) ve Bağ-Kur prim borcu bulunan milyonlarca kişi için 2026 yılı, sağlık hizmetlerine erişimde ciddi bir kısıtlamayla başladı. 31 Aralık 2025’te süresi dolan geçici düzenlemenin yenilenmemesi nedeniyle, 1 Ocak 2026 itibarıyla prim borcu olanlar devlet ve üniversite hastanelerinde muayene olamıyor, reçeteli ilaçlarını da temin edemiyor.
Bu durum, yalnızca borçluları değil, onların bakmakla yükümlü olduğu aile bireylerini de doğrudan etkiliyor. Böylece bu kapsamdaki yurttaşlar, devlet hastanelerinden ücretsiz yararlanma hakkını fiilen kaybetmiş oldu.
Geçici düzenleme sona erdi, yeni kararname çıkmadı
Geçmiş yıllarda, GSS ve Bağ-Kur prim borcu olanların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için her yıl geçici düzenlemeler yapılmıştı. Son olarak 2025 yılında yürürlükte olan uygulama kapsamında borçlu kişiler devlet hastanelerinde tedavi olabiliyor, ancak ilaçlarını tam ücretle almak zorunda kalıyordu.
Bu geçici düzenlemenin süresi 31 Aralık 2025’te doldu. Ancak 2026 yılı için henüz yeni bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayımlanmadı. Bu nedenle sağlık hizmetlerine erişimde otomatik olarak borç kriteri yeniden devreye girdi.
Uzman uyarıyor: “İlk kez uzatma gelmedi”
BBC Türkçe’ye konuşan sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, mevcut duruma ilişkin önemli bir uyarıda bulundu.
Erdursun, “GSS ve Bağ-Kur prim borcu olan kişiler şu anda sağlık hizmetinden yararlanamayacaklar” diyerek, bu yıl ilk kez bir istisna yaşandığını belirtti. “Genellikle yılın son günü ya da yılın ilk gününde yeni bir uzatma yayımlanırdı. Şu an için herhangi bir düzenleme yok” ifadelerini kullandı.
Erdursun’a göre, 2016 yılı ve sonrasına ait GSS ve Bağ-Kur prim borcu bulunan kişi sayısı 2–3 milyon civarında.
Eski borçlar silindi, yeni borçlar kapsam dışında
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 24 Aralık’ta kabul edilen 11. Yargı Paketi kapsamında, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na geçici bir madde eklendi. Bu düzenlemeyle 1 Ocak 2016 öncesine ait, ödenmemiş GSS primleri ile gecikme cezası ve gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçildi.
Bu düzenlemeden yaklaşık 1,5 milyon kişinin yararlanacağı tahmin ediliyor. Ancak 2016 sonrası borçlar için herhangi bir muafiyet getirilmediği için, sağlık hizmetlerine erişim sorunu devam ediyor.
GSS primi hızla yükseldi
GSS prim oranlarında da son yıllarda dikkat çekici artışlar yaşandı. Brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan GSS prim oranı %3’ten %6’ya çıkarıldı. Bu artışla birlikte:
-
2025’te aylık GSS primi: 780 TL → 1.560 TL
-
1 Ocak 2026 itibarıyla yeni asgari ücretle birlikte: 1.981 TL
Bu tutarlar, özellikle düzenli geliri olmayan kesimler için önemli bir mali yük oluşturuyor.
Kimler GSS kapsamında, kimler muaf?
GSS, Türkiye’de ikamet eden ve herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan geniş bir kesimi kapsıyor. Türk vatandaşları 1 Ocak 2012’den bu yana zorunlu olarak GSS kapsamına alınıyor. İşsiz ve öğrenci olmayan kişiler otomatik olarak GSS’li sayılıyor.
Bir hanede evli çiftlerin her ikisinin de işsiz olması durumunda, yalnızca bir kişi prim ödemekle yükümlü tutuluyor. Ancak önemli bir istisna bulunuyor: Hane halkı içinde kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinden az ise, GSS primi devlet tarafından karşılanıyor.
60 gün kuralı yeniden devrede
Mevzuata göre, GSS ve Bağ-Kur prim ödeme yükümlülüğü bulunan kişilerin sağlık hizmetinden yararlanabilmesi için, başvuru tarihinde 60 günden fazla prim borcu bulunmaması gerekiyor. Borcu 60 günü aşanlar, borçlarını yapılandırmadıkları sürece sağlık hizmeti alamıyor.
Ancak tecil ve taksitlendirme işlemleri devam edenler bu kuralın dışında tutuluyor. Uzmanlar, geçici bir düzenleme yapılmaması halinde 2026’nın ilk aylarında sağlık hizmetlerine erişim sorunlarının daha da derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.