Irak’ın kuzeyinde sürdürülen Pençe-Kilit Harekâtı bölgesinde yaşanan trajik olayda, metan gazına maruz kalan Türk askerlerinden 12'si şehit oldu. Üsteğmen Nuri Melih Bozkurt’un 2022’de şehit düştüğü bölgede sürdürülen arama faaliyetleri sırasında yaşanan facia, silah arkadaşlığının ne denli büyük bir fedakârlıkla örüldüğünü bir kez daha gözler önüne serdi. Olay sonrası başlatılan tahkikat ise ihmaller zincirini gündeme taşıdı.
Arama görevi ölümle sonuçlandı
28 Mayıs 2022’de şehit düşen Piyade Üsteğmen Nuri Melih Bozkurt’un naaşının bulunması için iki yıl sonra yeniden başlatılan arama-tarama faaliyetleri, 852 Rakımlı Tepe’deki mühürlü bir mağarada yürütülüyordu. Üç katlı, 30 odalı ve geçmişte terör örgütü tarafından “sözde hastane” olarak kullanılan mağara, ilk olarak eğitimli bir köpekle kontrol edildi. Köpeğin mağaradan sağ çıkması üzerine ilk tim içeri girdi. Ancak temas kesilince ikinci, ardından üçüncü grup mağaraya sevk edildi.
İçeri giren askerler kısa süre içinde metan gazına maruz kaldı. Zehirlenen 19 asker hastaneye sevk edildi, ancak beşi ilk gün şehit oldu. Sonraki saatlerde yedi askerin daha naaşına ulaşıldı. Böylece şehit sayısı 12’ye yükseldi.
Madenciler devreye girdi
Metan gazının yoğunlaştığı mağarada kalan şehitlerin naaşlarının çıkarılması için AFAD ve Zonguldak’taki Türkiye Taşkömürü Kurumu'ndan (TTK) madenciler bölgeye sevk edildi. AFAD ekipleri mağaraya oksijen pompalarken, madenciler gece saatlerinde tüplerle içeri girerek şehitlerin tamamını çıkardı. Uzmanlar, mağaradaki havalandırma kanallarının bombalama ya da doğal etkenlerle kapanmış olabileceğine dikkat çekti.
Gaz ölçümü yapılmadı
Operasyon öncesinde gaz ölçümü yapılmadığı ortaya çıktı. Askeri talimatnamelerde yer almasına rağmen, önceki operasyonlarda benzer bir durum yaşanmadığı için gaz ölçümünün göz ardı edildiği ifade edildi. Ayrıca mağara içindeki yüksek sıcaklık ve nem nedeniyle gaz maskesi kullanımının görüşü zorlaştırdığı, bu yüzden tercih edilmediği belirtildi.
Silah arkadaşlığı tarihe geçti
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, “Bu elim hadise sonucu maalesef 12 kahraman silah arkadaşımız şehit oldu” diyerek, operasyonun bir fedakârlık ve cesaret örneği olduğunu vurguladı. Güler, GATA’da tedavi gören askerleri ziyaret ederken, “Bu olay, Türk ordusundaki silah arkadaşlığının emsalsiz bir örneğidir” dedi.
Şehitlerin isimleri
Olayda şehit düşen 12 asker şunlardır:
Piyade Teğmen Furkan Sert
İstihbarat Üsteğmen Ege Akar
Komando Astsubay Kıdemli Çavuş Fikret Mangura
Astsubay Kıdemli Çavuş Abdurrahman Akdoğan
Piyade Uzman Çavuş Ümit Üzüm
Piyade Uzman Çavuş Enver Yaman
Piyade Uzman Çavuş Kani Obi
Piyade Sözleşmeli Er Özkan Özkanlı
Piyade Sözleşmeli Er Mahsun Yeşildemir
Piyade Sözleşmeli Er Ahmet Kuşak
Piyade Sözleşmeli Er Celalettin Uyanık
Piyade Sözleşmeli Er Ahmet Gültekin
Soruşturma başlatıldı
Olayın ardından askeri yargı süreci de harekete geçti. Planlı bir operasyon kapsamında gerçekleştiği için sıralı amirler hakkında soruşturma açıldı. Bölgedeki telsiz konuşmaları ve personel ifadeleri inceleme altına alındı.
Metan gazı nasıl oluştu?
Mağaranın iki yıl boyunca kapalı kalması, içerideki imha edilmiş mühimmatlar, hayvan kalıntıları ve bölgenin doğal yapısı metan gazı birikimine yol açmış olabilir. Petrol bölgelerinde sık görülen gaz sızıntısı da ihtimaller arasında yer alıyor.