Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Azerbaycan’ın enerji alanındaki iş birliğini yeni elektrik projeleriyle genişletmeye hazırlandığını açıkladı. İki ülke arasında Nahçıvan-Türkiye elektrik iletim hattı, Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan-Bulgaristan yeşil enerji koridoru ve Karadeniz’in altından Avrupa’ya uzanacak elektrik iletim hattı olmak üzere üç büyük projenin gündemde olduğunu söyledi.
Enerji iş birliği elektrik alanına taşınıyor
Bayraktar, Türkiye ile Azerbaycan arasında yıllardır devam eden enerji iş birliğinin yeni dönemde elektrik alanında da büyütülmesinin planlandığını belirtti. İki ülkenin enerji alanında birbirini tamamlayan yapıya sahip olduğunu ifade eden Bayraktar, Azerbaycan’ın petrol ve doğal gazın yanı sıra elektrik üretiminde de güçlendiğine dikkat çekti.
Türkiye’nin ise enerji talebi sürekli artan büyük bir pazar olduğunu vurgulayan Bayraktar, aynı zamanda Avrupa ile güçlü enerji bağlantılarına sahip bulunması nedeniyle Azerbaycan kaynaklı elektriğin farklı pazarlara ulaştırılmasında önemli bir geçiş ülkesi olabileceğini söyledi.
Nahçıvan üzerinden Türkiye’ye elektrik hattı kurulacak
Gündemdeki ilk büyük proje, Nahçıvan üzerinden Türkiye’ye uzanacak elektrik iletim hattı olacak. Projenin hayata geçirilmesiyle Azerbaycan’ın elektrik üretim kapasitesinin Türkiye ile doğrudan bağlantısının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Elektrik iletim hatları, farklı bölgelerde üretilen elektriğin yüksek gerilim hatları üzerinden tüketim merkezlerine taşınmasını sağlıyor. Nahçıvan-Türkiye hattının da iki ülkenin elektrik sistemleri arasındaki bağlantıyı artırması ve karşılıklı enerji ticaretine imkan sağlaması bekleniyor.
Dört ülkeyi kapsayan yeşil enerji koridoru gündemde
İkinci proje ise Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan ve Bulgaristan arasında kurulması planlanan dörtlü yeşil enerji koridoru olarak öne çıkıyor. Projeyle özellikle yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin ülkeler arasında taşınması amaçlanıyor.
Yeşil enerji koridoru, güneş, rüzgar ve benzeri yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin ülkeler arasında aktarılmasını sağlayacak altyapıyı ifade ediyor. Böylece Azerbaycan ve bölgedeki diğer üretim merkezlerinden sağlanan temiz elektriğin Türkiye üzerinden Avrupa pazarına ulaştırılmasının önü açılabilecek.
Karadeniz’in altından Avrupa’ya elektrik taşınacak
Türkiye ile Azerbaycan’ın üzerinde çalıştığı üçüncü büyük proje ise Karadeniz’in altından Avrupa’ya uzanacak elektrik iletim hattı. Deniz altından döşenecek yüksek kapasiteli kablolar sayesinde bölgedeki elektrik üretiminin Avrupa’ya doğrudan aktarılması planlanıyor.
Bu proje, Hazar ve Kafkasya bölgesindeki enerji kaynaklarının Avrupa enerji sistemine bağlanması açısından stratejik önem taşıyor. Teknik çalışmaların tamamlanması halinde Karadeniz, doğal gaz ve petrol taşımacılığının yanı sıra elektrik ticaretinde de önemli bir enerji güzergahına dönüşebilir.
TANAP’tan 100 milyar metreküp gaz geçti
Bayraktar, Türkiye ile Azerbaycan arasında halihazırda faaliyet gösteren enerji projelerinin kapasitesinin de daha etkin kullanılması gerektiğini söyledi. Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı, TANAP ve TAP’ın iki ülke arasındaki iş birliğinin en önemli örnekleri arasında bulunduğunu hatırlattı.
TANAP üzerinden 2026 yılı itibarıyla toplam 100 milyar metreküp doğal gaz akışı gerçekleştiğini belirten Bayraktar, hattın yalnızca Türkiye açısından değil Avrupa’nın enerji arz güvenliği açısından da önemli rol oynadığını ifade etti.
Bakü-Tiflis-Ceyhan hattında kapasite artırılabilir
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki petrol taşımacılığının temel güzergahlarından Bakü-Tiflis-Ceyhan hattının da mevcut kapasitesinin altında kullanıldığına dikkat çekildi. Bayraktar, hattan bugün günlük yaklaşık 600 bin varil petrol geçtiğini, toplam kapasitenin ise yaklaşık 1 milyon varil olduğunu söyledi.
Hattın kapasitesinin daha yüksek oranda kullanılabilmesi için Orta Asya ve diğer Türk devletlerinden gelecek petrol kaynaklarının da sisteme dahil edilmesi üzerinde duruluyor. Benzer bir modelin doğal gaz için de geliştirilebileceği belirtiliyor.
Türkiye enerji merkezi olma hedefini güçlendiriyor
Yeni elektrik projeleri, Türkiye’nin yalnızca enerji tüketen bir ülke değil, aynı zamanda üretici ülkeler ile Avrupa arasında enerji ticaretinin gerçekleştirildiği bir merkez olma hedefinin parçası olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin Avrupa ile mevcut elektrik ve doğal gaz bağlantıları, Azerbaycan başta olmak üzere Orta Asya kaynaklarının Batı pazarlarına ulaştırılmasına imkan sağlıyor. Planlanan yeni projelerin hayata geçirilmesiyle bu bağlantıların daha da güçlenmesi hedefleniyor.
Türk devletleriyle enerji ve maden iş birliği genişletilecek
Bayraktar, iş birliğinin yalnızca Azerbaycan ile sınırlı olmayacağını, diğer Türk devletleriyle de enerji ve madencilik alanında ortak projeler geliştirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Türkmenistan’ın büyük doğal gaz rezervlerine, Kazakistan’ın ise önemli petrol ve uranyum üretim kapasitesine sahip olduğunu hatırlattı.
Türkiye’nin sanayisi güçlü, enerji ve ham madde ihtiyacı yüksek bir ülke olduğunu belirten Bayraktar, Türk devletlerinin enerji ve maden kaynaklarıyla Türkiye’nin üretim kapasitesinin birbirini tamamladığını ifade etti.
Yeni projeler Avrupa’nın enerji güvenliğini de etkileyebilir
Türkiye-Azerbaycan elektrik projelerinin hayata geçirilmesi halinde yalnızca iki ülke arasındaki enerji ticaretinin değil, Avrupa’nın kaynak çeşitliliğinin de artması bekleniyor. Özellikle yenilenebilir elektrik üretiminin Avrupa’ya taşınması, bölgedeki enerji koridorlarının önemini daha da artırabilir.
Üç büyük elektrik projesinin teknik kapasitesi, yatırım tutarı ve tamamlanma takvimine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmazken, tarafların önümüzdeki dönemde fizibilite ve altyapı çalışmalarını ilerletmesi bekleniyor.