Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı ekim ayı enflasyon verilerine göre, ayın zam şampiyonu erkek giyim oldu. Erkek giyimde fiyatlar yüzde 15,18 oranında artarak en yüksek zam oranına ulaştı. Kadın giyim yüzde 13,91, çocuk giyim ise yüzde 13,83’lük artışla takip etti. Uzmanlara göre bu yükseliş, mevsim geçişleriyle birlikte artan talep ve döviz kaynaklı maliyet baskılarından kaynaklandı.
Giyim sektöründeki bu yükseliş, ekim ayı enflasyon rakamlarına da doğrudan yansıdı. Özellikle ithal tekstil ürünlerinde kur farkının etkisiyle fiyat artışlarının kasım ayında da devam edebileceği tahmin ediliyor. Perakende sektöründen gelen ilk veriler, kış sezonu öncesi mağazalardaki yeni koleksiyonların fiyatlarının geçen yıla göre ortalama yüzde 30 daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Gıda ve Ulaşımda Artış Devam Etti
TÜİK verilerine göre, ekim ayında taze sebzelerde (patates hariç) yüzde 13,77’lik artış yaşandı. Gıda kalemlerinde toz kakao yüzde 11,40, kadın ayakkabısı yüzde 10,51, çocuk ve bebek ayakkabısı yüzde 9,52, taksiyle şehir içi ulaşım ise yüzde 8,70 oranında zamlandı. Makarna çeşitlerinde yüzde 7,83, pirinçte ise yüzde 6,93’lük fiyat artışı kaydedildi.
Ekonomistler, özellikle ulaştırma kalemlerindeki artışın akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalardan etkilendiğini belirtiyor. Ayrıca, tedarik zincirindeki maliyetlerin artmasıyla birlikte gıda enflasyonunun genel tüketici fiyat endeksine yüksek katkı verdiği ifade ediliyor.
Ekimde En Fazla Ucuzlayan Ürünler
Ekim ayında fiyatı en çok gerileyen ürün grubu, evcil hayvanlarla ilgili ürünler oldu. Bu kalemde yüzde 8,74’lük bir düşüş yaşandı. Ucuzlayan diğer ürün ve hizmetler arasında kara yolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığı yüzde 7,62, hava yolu taşımacılığı yüzde 7,27, dondurma yüzde 4,61, küçük aksesuarlar (pil, ampul vb.) yüzde 4,01 oranında geriledi.
Otel ve pansiyon konaklamalarında yüzde 2,79, patates fiyatlarında yüzde 1,85, sağlık sigortasında yüzde 1,71 düşüş kaydedildi. Ayrıca köprü ve otoban geçiş ücretleriyle ulaştırma hizmetlerinde yüzde 1,28, taze meyvelerde ise yüzde 1,19 oranında ucuzlama yaşandı.
Giyim ve Gıda Enflasyonu Belirleyici Oldu
Uzmanlar, ekim ayında enflasyonun yükselmesinde mevsimsel geçişin ve giyim harcamalarındaki ani artışın belirleyici olduğunu vurguladı. Yazdan kışa geçiş döneminde artan tekstil talebi, enerji fiyatlarındaki yükselişle birleşince maliyet baskısını artırdı.
Ayrıca, gıda fiyatlarındaki artışın da genel enflasyonu yukarı taşıdığı belirtiliyor. Analistlere göre, kasım ayında açıklanacak verilerde bu etkinin bir süre daha devam etmesi bekleniyor. Giyim ve gıda kalemleri, ekim ayı itibarıyla tüketici enflasyonundaki en güçlü iki itici unsur haline geldi.