Dünya genelinde milyonlarca insan 2026 yılını karşılarken, Etiyopya’da takvimler hâlâ 2018’i gösteriyor. Üstelik bu fark yalnızca yıl hesabıyla sınırlı değil; ay sayısından yeni yıl tarihine, hatta günlük saat düzenine kadar zaman kavramı ülkede tamamen farklı işliyor.
Burada bir yıl 13 aydan oluşuyor
Etiyopya’da kullanılan takvim sisteminde yıl 13 aydan oluşuyor. İlk 12 ayın tamamı 30 gün sürerken, 13’üncü ay normal yıllarda 5 gün, artık yıllarda ise 6 gün çekiyor. Bu yönüyle Etiyopya takvimi, dünyada yaygın olarak kullanılan Miladi takvimden belirgin biçimde ayrılıyor.
Yeni yıl da alışılmışın dışında bir tarihte başlıyor. Etiyopya’da yılbaşı, 1 Ocak yerine her yıl 11 ya da 12 Eylül’de kutlanıyor.
Takvim farkının kökeni yüzyıllar öncesine dayanıyor
Bu zaman farkının temelinde tarihsel ve dini bir yorum yatıyor. Dünyanın büyük bölümünde kullanılan Miladi takvim, 16. yüzyılda Papa XIII. Gregory tarafından yürürlüğe konulmuş ve İsa’nın doğum yılı esas alınarak düzenlenmişti.
Etiyopya’da ise İsa’nın doğum tarihinin Miladi takvimde kabul edilenden yaklaşık 7 yıl daha geç olduğu benimseniyor. Bu nedenle ülke, Miladi takvimi esas alırken aynı zamanda geleneksel tarih sistemini de korumaya devam ediyor. Ortaya çıkan bu fark, Etiyopya’nın dünyadan yaklaşık 7–8 yıl geriden geliyormuş gibi görünmesine yol açıyor.
Saat sistemi ziyaretçilerin kafasını karıştırıyor
Etiyopya’daki farklılıklar yalnızca takvimle sınırlı değil. Gün yine 24 saatten oluşuyor ancak saatlerin başlangıç noktası farklı kabul ediliyor. Gün doğumu sabit referans olarak alındığı için sabah saat 07.00 “gündüz 1”, akşam 19.00 ise “gece 1” olarak adlandırılıyor.
Bu sistem, özellikle ülkeyi ziyaret eden yabancılar için ciddi bir kafa karışıklığına neden olabiliyor. Randevu saatleri ve günlük planlamalar, alışılmış saat düzenine göre oldukça farklı algılanabiliyor.
Eylül ayındaki yılbaşı “yeni başlangıç” anlamı taşıyor
Etiyopya’da yeni yılın eylül ayında kutlanmasının ardında doğal döngüler bulunuyor. Yağmur mevsiminin sona erdiği, güneşli günlerin arttığı ve toprağın yeniden canlandığı bu dönem, ülkede yeni başlangıçların simgesi olarak görülüyor.
Bu nedenle yeni yıl, yalnızca takvimsel bir değişim değil; aynı zamanda doğayla uyumlu bir yenilenme dönemi olarak kabul ediliyor.
Dünyada nadir görülen bir zaman anlayışı
Takvimi, ayları ve saat sistemiyle dünyadan farklı bir zaman anlayışına sahip olan Etiyopya, bu yönüyle küresel ölçekte istisnai ülkeler arasında yer alıyor. Dünya 2026’ya girerken Etiyopya’nın hâlâ 2018’de olması, zamanın evrensel değil kültürel olarak da şekillendiğinin çarpıcı örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.