Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hayata geçirilen yeni düzenlemeyle doğalgazda kademeli tarife sistemi mayıs ayı itibarıyla uygulanmaya başlanacak. Yaklaşık 21,8 milyon abonenin büyük kısmı mevcut destekten yararlanmaya devam ederken, yaklaşık 2,8 milyon yüksek tüketimli abone daha yüksek tarifeden faturalandırılacak.
Kademe sistemi nasıl işleyecek
Yeni modelde doğalgaz tüketimi iki ayrı kademeye ayrılıyor. Kademe-1, normal tüketim seviyesini kapsarken; Kademe-2, belirlenen sınırın üzerindeki tüketimleri ifade ediyor.
Kademe-1 kapsamında metreküp başına maliyet 16,23 TL olarak hesaplanırken, Kademe-2’de bu rakam 26,13 TL’ye yükseliyor. Şehit yakınları ve gaziler için ise özel olarak belirlenen 5,31 TL’lik indirimli tarife uygulanmaya devam edecek.
Bu sistemle birlikte tüketim miktarı doğrudan fatura tutarını belirleyen ana unsur haline gelirken, özellikle yüksek tüketimli haneler için maliyet artışı dikkat çekiyor.
Sınır aşılırsa tüm tüketim yüksek tarifeden hesaplanacak
Yeni düzenlemenin en kritik noktası, kademe sınırının aşılması durumunda yalnızca aşan kısmın değil, toplam tüketimin üst tarifeden hesaplanacak olması. Bu durum, küçük bir tüketim artışının bile faturada ciddi sıçramalara yol açmasına neden olabilecek.
Örnek hesaplamaya göre İstanbul’da mayıs ayı için belirlenen 119,96 metreküplük limitin altında kalan bir abone yaklaşık 3.099 TL fatura öderken, sınırın aşılması halinde toplam tüketim Kademe-2 üzerinden hesaplanarak yaklaşık 5.043 TL seviyesine çıkabiliyor.
Bu hesaplama yöntemi, tüketim kontrolünün önemini artırırken, kullanıcıların sınır değerleri yakından takip etmesini zorunlu hale getiriyor.
İllere göre tüketim limitleri farklılık gösteriyor
Kademeli tarifede tüketim sınırları sabit değil; illerin iklim koşullarına ve mevsimsel ihtiyaçlara göre değişiyor. Daha soğuk bölgelerde limitler yüksek tutulurken, ılıman şehirlerde daha düşük sınırlar uygulanıyor.
Mayıs ayı için belirlenen bazı il bazlı limitler şu şekilde: İstanbul 119,96 m³, Ankara 109,01 m³, Erzurum 154,02 m³, İzmir 66,10 m³, Antalya 55,37 m³ ve Rize 127,12 m³. Bu farklılık, bölgesel enerji ihtiyacına göre daha dengeli bir faturalandırma hedeflendiğini gösteriyor.
Kimler muaf tutulacak ve özel durumlar
Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda tüketim, toplam kullanımın daire sayısına bölünmesiyle hesaplanacak. Bu yöntem, bireysel tüketim farklarının tüm binayı etkileyebileceği bir yapı ortaya koyuyor.
Öte yandan ibadethaneler, cemevleri, Kur’an kursları ile şehit yakınları ve gaziler kademe uygulamasından muaf tutulacak. Ayrıca ekmek üreticileri, yüksek tüketimlerine rağmen Kademe-1 tarifesinden yararlanmaya devam edecek.
Yeni sistemle birlikte tüketiciler, sonraki aylarda tüketimlerini düşürerek yeniden alt kademeye geçebilecek ve devlet desteğinden faydalanmayı sürdürebilecek.