İngiltere’nin Nottingham Üniversitesi öncülüğünde yürütülen uluslararası bir araştırma ekibi, diş minesini doğal şekilde onarabilen bir jel geliştirdi. İnsan vücudu kendi başına mineyi yenileyemediği için bu gelişme, diş çürüklerinin önlenmesinde çığır açabilecek nitelikte görülüyor.
Yeni jel, diş minesinin doğal oluşum sürecini taklit ediyor. Hasarlı bölgelerdeki çatlakları doldurabiliyor ve açığa çıkan dentin tabakası üzerine doğrudan uygulanabiliyor. Böylece diş yüzeyinde doğal mineye benzer yeni bir koruyucu tabaka oluşuyor.
“Kristal Büyümesini Teşvik Ediyor”
Araştırma ekibinden Eczacılık Bilimleri Uzmanı Abshar Hasan, jelin etkisini şöyle açıkladı:
“Malzememiz demineralize olmuş ya da aşınmış mineye uygulandığında, doğal ve sağlıklı mine yapısını yeniden oluşturan kristal büyümesini teşvik ediyor.”
Bilim insanları bu sonuçlara ulaşmak için, mine oluşumunda görev yapan amelogenin adlı proteinin iskelet yapısını taklit eden “elastin benzeri rekombinamer (ELR)” adlı yapay proteinleri kullandı. Bu iskelet, tıpkı doğaldaki gibi “epitaksiyel mineralizasyon” süreciyle kristallerin büyümesini sağlıyor.
Doğal Mine Kadar Güçlü
Jel, tükürükteki kalsiyum ve fosfatla etkileşerek yeni kristaller oluşturuyor. Araştırma ekibine göre bu kristaller, mevcut mineyle kusursuz biçimde bütünleşiyor ve dayanıklılık açısından doğal mine kadar güçlü bir yapı oluşturuyor.
Hasan, geliştirilen materyali gerçek yaşam koşullarında da test ettiklerini belirterek, “Yenilenen dokuları diş fırçalama, çiğneme ve asitli gıdalara maruz kalma gibi durumlarda denedik. Sonuçta yenilenmiş minenin tıpkı sağlıklı mine gibi davrandığını gördük,” dedi.
Diş Sağlığında Yeni Dönem Başlayabilir
Diş çürükleri ve mine aşınması dünya genelinde en yaygın ağız sağlığı sorunları arasında yer alıyor. Bilim insanları uzun süredir mineyi doğal yollarla onarabilecek bir yöntem üzerinde çalışıyordu. Nottingham ekibinin geliştirdiği bu jel, uygulanabilirliği kolay, hızlı ve mevcut kaplama tekniklerinden çok daha etkili olmasıyla dikkat çekiyor.
Ticarileşme Öncesi Test Süreci Başladı
Araştırmacılar, buluşlarını ticarileştirmek için bir girişim şirketi kurduklarını da duyurdu. Ancak jelin insanlar üzerinde kullanıma geçebilmesi için güvenlik testlerinin tamamlanması gerekiyor.
Bilim dünyasında heyecanla karşılanan çalışma, Nature Communications dergisinde yayımlandı ve diş hekimliği alanında yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.