AKP, yükseköğretimde akademik etik kurallarının korunması ve sistemin daha sağlam bir yapıya kavuşturulması amacıyla Yükseköğretim Kanunu’nda değişiklik öngören kapsamlı bir yasa teklifi üzerinde çalışıyor. Toplam 25 maddeden oluşan düzenlemenin, parayla tez yazdırma, akademik unvan ticareti ve diploma sahteciliği gibi uygulamalara karşı ağır yaptırımlar içermesi planlanıyor.
Parayla tez yazdırmaya yüksek para cezaları
Hazırlanan teklife göre, akademik yayın veya çalışmaları ücretli ya da ücretsiz şekilde, kısmen veya tamamen başkası adına hazırlayan, hazırlatan ya da bu sürece aracılık eden kişiler hakkında 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Düzenleme, yalnızca doğrudan işi yapanları değil, bu faaliyetlere aracılık eden kişi ve yapıları da kapsıyor.
Bu tür faaliyetleri meslek edinen ve düzenli gelir kapısı hâline getirenler için ise cezaların daha da ağırlaştırılması öngörülüyor. Bu kapsamda, en az 10 bin, en fazla 20 bin gün adli para cezası gündemde bulunuyor.
Akademik unvan ticaretine meslekten men
Teklifte, para karşılığı akademik unvan veya derece elde ettiği tespit edilen kişilere yönelik yaptırımlar da yer alıyor. Buna göre, bu kişilerin meslekten çıkarılması ve ayrıca adli para cezasına çarptırılması planlanıyor. Düzenlemenin, akademik kariyer basamaklarında haksız kazanç ve rekabetin önüne geçmeyi hedeflediği belirtiliyor.
Diploma sahteciliğine hapis cezası
Yasa teklifinde diploma sahteciliğine ilişkin hükümler de dikkat çekiyor. Resmî bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, belge üzerinde yanıltıcı değişiklik yapan ya da sahte resmî belgeyi kullanan kişiler için 2 ila 5 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor. Bu fiillerin, belge düzenleme yetkisine sahip bir kamu görevlisi tarafından işlenmesi hâlinde ise cezanın 3 yıldan 8 yıla kadar hapis şeklinde uygulanması planlanıyor.
Etkin pişmanlığa sınırlama
Düzenlemede ayrıca etkin pişmanlık hükümlerine sınırlama getirilmesi hedefleniyor. Buna göre, belirli ağır ihlallerde cezada indirim yapılmaması ya da cezasızlık tanınmaması yönünde yeni kuralların getirilmesi amaçlanıyor. Bu yaklaşımın, caydırıcılığı artırmayı hedeflediği ifade ediliyor.
Teklife ilişkin ayrıntılar basına yansıdı
Türkiye Gazetesi’nden Esma Altın’ın haberine göre, düzenleme teklifi özellikle son dönemde kamuoyuna yansıyan tez yazdırma ve sahte diploma iddialarının ardından hız kazandı. Teklifin yasalaşması hâlinde, yükseköğretim alanında etik ihlallere karşı en sert yaptırımların uygulanacağı yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.