Son günlerde İstanbul'da meydana gelen depremlerin ardından betonarme yapıların riskleri bir kez daha gündeme gelirken, çelik yapıların depreme karşı sunduğu avantajlar dikkat çekiyor. Uzmanlar, hem dayanıklılığı hem de çevreci yapısıyla çelik yapıların geleceğin şehirleri için önemli bir çözüm olabileceğini vurguluyor.
Betonarme Yapılar Tartışılıyor, Çelik Ön Plana Çıkıyor
Kahramanmaraş merkezli depremlerde kalitesiz beton ve hatalı mühendislik uygulamalarının yol açtığı yıkımların ardından, çelik yapılar alternatif bir çözüm olarak öne çıkmıştı. Son İstanbul depremleri sonrası, riskli betonarme binaların oluşturduğu tehlike yeniden kamuoyunun dikkatini çekti.
Uzmanlar, betonun kısa ömürlü oluşu, karbon salımı ve geri dönüştürülememesi gibi dezavantajlarını vurgularken; çelik, ahşap ve taş gibi alternatif yapı malzemelerine yönelmenin önemine dikkat çekiyor.
“Çelik Yapılarda İşçilik Hataları Yok Denecek Kadar Az”
Türk Yapısal Çelik Derneği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Melih Şimşek, dünya genelinde yapı sektörünün hızla endüstrileştiğini belirterek, çelik ve modüler yapıların fabrika ortamında yüksek hassasiyetle üretildiğini söyledi. Şimşek, bu sistemlerde işçilik hatalarının yok denecek kadar az olduğunu vurguladı.
“Çelik Yapılar Depreme Karşı 7-10 Kat Daha Dayanıklı”
Şimşek, çelik yapıların geleneksel betonarme binalara kıyasla 7 ila 10 kat daha hafif olduğunu ve bu hafifliğin depreme karşı dayanıklılığı artırdığını ifade etti. Ayrıca çelik yapıların geleneksel binalardan en az iki kat daha hızlı inşa edilebildiğini, enerji tasarrufu sağladığını ve sürdürülebilir olduğunu belirtti.
Çelik yapıların karbon salımını önemli ölçüde azalttığını kaydeden Şimşek, malzemelerin %90’ının geri dönüştürülebilir olduğunu söyledi.
Çelik Yapılar Türkiye'de Yeterince Yaygın Değil
Kahramanmaraş depremlerinde çelik yapıların hiçbirinin yıkılmadığını hatırlatan Şimşek, ABD ve İngiltere gibi ülkelerde konutların %50’sinin çelik taşıyıcı sistemle inşa edildiğini, Türkiye'de ise bu oranın yalnızca %1,5 olduğunu açıkladı.
Şimşek, Türkiye'nin yıllık en az 300 bin çelik konut üretebilecek kapasitesi olduğunu belirterek, kaynakların bir kısmının çelik yapılara yönlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Betonun Riskleri ve Alternatif Malzemeler
Helmann Holding Yönetim Kurulu Başkanı Selman Özgün de betona alternatif malzemelerin önemine dikkat çekerek, Türkiye'de 6 milyon konutun dönüşmesi gerektiğini, bunların 1,5 milyonunun İstanbul’da bulunduğunu aktardı.
Özgün, betonarme yapıların ortalama ömrünün 60 yıl olduğunu, sonrasında yeniden inşa süreçleri nedeniyle büyük miktarda moloz ve çevre kirliliği oluştuğunu belirtti. Çelik, taş ve ahşap gibi uzun ömürlü ve geri dönüştürülebilir malzemelerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.