1662 yılında Osmancık’a bağlı, bugün kendi adıyla anılan köyde dünyaya gelen Baltacı Mehmed Paşa’nın hayat hikâyesi, Anadolu’dan Osmanlı sadrazamlığına uzanan dikkat çekici bir başarı öyküsü olarak tarihe geçti.
İLİM YOLCULUĞUYLA BAŞLAYAN HAYAT
Genç yaşlarda ilim öğrenme isteğiyle Trablus, Tunus ve Cezayir’e kadar gittiği belirtilen Baltacı Mehmed Paşa, daha sonra İstanbul’a dönerek saray çevresine girdi.
Akrabası Hacı Sefer Ağa’nın aracılığıyla Osmanlı sarayında görev almaya başlayan Mehmed Paşa, ilk olarak baltacı olarak görevlendirildi. Güzel sesi nedeniyle sarayda müezzinlik yaptığı belirtilen Baltacı Mehmed Paşa’nın bu dönemde “Pakçemüezzin” ve “Mehmed Halife” lakaplarıyla tanındığı ifade ediliyor.
SARAYDA YÜKSELİŞİ DİKKAT ÇEKTİ
Saray içerisindeki görevlerinde kısa sürede yükselen Baltacı Mehmed Paşa, III. Ahmed ile yakın ilişkiler kurdu. 1703 yılında yaşanan Edirne Vakası sürecinde III. Ahmed’in tahta çıkmasında etkili isimlerden biri olduğu belirtilen Mehmed Paşa, ardından devlet yönetiminde hızla yükselmeye başladı.
1704 yılında vezirlik rütbesi verilerek kaptan-ı derya görevine getirilen Baltacı Mehmed Paşa, kısa süre sonra ilk kez sadrazam oldu. Ancak ilk sadrazamlık dönemi uzun sürmedi ve 1706 yılında görevden alındı.
SÜRGÜNDEN YENİDEN SADRAZAMLIĞA
Sakız Adası’na sürgüne gönderilen Baltacı Mehmed Paşa, daha sonra yeniden devlet görevlerine getirildi. Erzurum Valiliği, Sakız muhafızlığı ve Halep Valiliği görevlerinde bulunan Mehmed Paşa, 1710 yılında ikinci kez sadrazamlık makamına yükseldi.
PRUT SAVAŞI TARİHE GEÇTİ
Baltacı Mehmed Paşa’nın adını tarihe yazdıran en önemli olay ise Prut Savaşı oldu.
İsveç Kralı XII. Karl’ın Osmanlı topraklarına sığınmasının ardından Osmanlı Devleti ile Rusya arasında başlayan savaşta Serdar-ı Ekrem olarak ordunun başına geçen Baltacı Mehmed Paşa, 1711 yılında Osmanlı ordusunu Rus Çarı I. Petro’nun kuvvetleri karşısında büyük bir üstünlüğe taşıdı.
Prut Nehri kıyısında Rus ordusunu kuşatma altına alan Osmanlı kuvvetleri, savaşın kaderini değiştirdi. Tarihi kaynaklarda, Rus ordusunun zor durumda kaldığı ve Rus Çarı I. Petro’nun büyük bir endişe yaşadığı aktarılıyor.
Ancak savaş meclisinde yapılan değerlendirmeler sonucunda Baltacı Mehmed Paşa’nın barış teklifini kabul ettiği ve ardından tarihe geçen Prut Antlaşması’nın imzalandığı belirtiliyor.
YILLARCA KONUŞULAN İDDİALAR
Prut Savaşı sonrası Baltacı Mehmed Paşa hakkında yıllar boyunca birçok iddia ortaya atıldı. Özellikle Rus Çariçesi Katerina ile ilgili söylentiler uzun süre tartışma konusu oldu.Ancak tarih araştırmacıları, bu iddiaları destekleyen somut bir kaynak bulunmadığını ifade ediyor. Yapılan çalışmalarda, Katerina’nın olay sırasında Baltacı Mehmed Paşa ile görüştüğüne dair güvenilir belge olmadığı belirtiliyor.
LİMNİ’DE SONA EREN HAYAT
Sadrazamlıktan 1711 yılında azledilen Baltacı Mehmed Paşa önce Midilli’ye, ardından Limni Adası’na sürgüne gönderildi.
Osmanlı tarihinin en çok konuşulan sadrazamlarından biri olan Baltacı Mehmed Paşa, 1712 yılında Limni Adası’nda hayatını kaybetti. Mezarı bugün Limni’de, Niyazi Mısri’nin de bulunduğu mezarlıkta yer alıyor.
Tarihçiler, Osmancık’ın Osmanlı Devleti’ne üç sadrazam kazandırmasının tesadüf olmadığını belirtirken, Baltacı Mehmed Paşa’nın Çorum tarihinin en önemli devlet adamlarından biri olarak öne çıktığını ifade ediyor.