Türkiye’de yaşlı nüfusun artması ve sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi amacıyla yeni uygulamalar gündeme alındı. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da uzun dönemli bakım sigortasının altyapısının oluşturulması, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek düzenlemeler yapılması ve sosyal güvenlik kapsamının genişletilmesi hedeflendi.
Yaşlı nüfus 9,5 milyonu aştı
TÜİK’in 2025 yılı verilerine göre Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus, son 5 yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı da yüzde 11,1’e yükseldi.
2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi olan 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki oranı yüzde 9,5 seviyesindeydi. Son veriler, Türkiye’nin yaşlanan nüfus yapısının sosyal güvenlik politikalarında daha belirleyici hale geldiğini ortaya koydu.
Uzun dönemli bakım sigortası için altyapı hazırlanacak
Yeni OVP’de en dikkat çeken başlıklardan biri “uzun dönemli bakım sigortası” oldu. İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla bu sigorta modelinin uygulanabilmesi için gerekli altyapının oluşturulması planlanıyor.
Sistemin özellikle yaşlılık veya kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam faaliyetlerini tek başına sürdüremeyen kişilere yönelik bakım hizmetlerini güçlendirmesi hedefleniyor. Evde bakım ve kurum bakımının yanında sağlık hizmetlerinin de daha bütünleşik hale getirilmesi öngörülüyor.
Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri güçlendirilecek
Program kapsamında evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin süreklilik gösteren bir yapıya dönüştürülmesi planlanıyor. Bu hizmetlerin uzaktan sağlık uygulamalarıyla da desteklenmesi hedefleniyor.
Böylece özellikle ileri yaştaki ve sürekli bakım ihtiyacı bulunan kişilerin sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması amaçlanıyor. Uygulamanın ayrıntılarının ilgili kurumlar tarafından yapılacak çalışmalar sonucunda netleşmesi bekleniyor.
Geri ödeme sistemi de yeniden ele alınacak
Sosyal güvenlik harcamalarının etkinliğini artırmak amacıyla sağlık alanındaki geri ödeme kriterleri de veri analizi yoluyla incelenecek. Değer bazlı geri ödeme yöntemlerinin daha yaygın kullanılması hedefleniyor.
Harcama artışının yüksek olduğu grupların ayrıca değerlendirilmesi planlanırken, yeni yılın ilk çeyreğinde bu alanda somut çıktıların ortaya konulması öngörülüyor. Sağlık Market uygulamasının da daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.
Daha uzun süre istihdamda kalma teşvik edilecek
OVP’de sosyal güvenlik sistemine ilişkin bir diğer önemli başlık, kişilerin daha uzun süre çalışma hayatında kalmasını teşvik edecek düzenlemeler oldu. Bu kapsamda değişen iş gücü piyasasına uygun yeni modellerin geliştirilmesi planlanıyor.
Yeni nesil esnek çalışma biçimlerinin sosyal güvenlik mevzuatına daha iyi entegre edilmesi ve sistem dışında kalan farklı meslek ve gelir gruplarının kapsama alınması da hedefler arasında bulunuyor.
Prim tahsilatı ve kapsam genişletilecek
Sosyal güvenlik sisteminin mali yapısını güçlendirmek amacıyla prim tabanının genişletilmesi ve prim borçlarının daha etkin şekilde takip edilmesi planlanıyor. Kurumlar arasındaki veri paylaşımının artırılması da gündemde yer alıyor.
Bu adımlarla sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi, tahsilatın artırılması ve uzun vadeli mali göstergelerin düzenli biçimde izlenmesi amaçlanıyor.
Emeklilik yaşı için doğrudan bir değişiklik açıklanmadı
OVP’de kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasının teşvik edilmesi hedeflenirken, emeklilik yaşının artırılacağına ilişkin doğrudan ve kesinleşmiş bir düzenleme açıklanmış değil. Bu nedenle söz konusu başlık, şimdilik çalışma hayatında kalmayı teşvik edecek politika hedefi olarak değerlendiriliyor.
Uzun dönemli bakım sigortası ile istihdam ve sosyal güvenlik düzenlemelerinin ayrıntıları, ilgili bakanlıkların hazırlayacağı mevzuat ve uygulama modelleriyle netleşecek.