Bilim dünyası, insan zihninin gizemini çözmeye bir adım daha yaklaştı. ABD ve Avustralya’dan araştırmacılar, “Zihin alt yazısı” adını verdikleri yapay zekâ destekli yeni teknikle bir kişinin ne düşündüğünü ve hayal ettiğini beyin aktivitesi üzerinden çözümlemeyi başardı.
Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre bu teknoloji, beynin ürettiği sinyalleri analiz ederek onları metinlere dönüştürüyor. Üstelik yöntem, vücuda herhangi bir müdahale yapılmadan, yani tamamen invaziv olmayan biçimde uygulanıyor.
Düşünceleri cümlelere dönüştürüyor
“Zihin alt yazısı” tekniği, kişinin beynindeki aktiviteleri izleyip o anda düşündüğü veya canlandırdığı sahneleri çözümleyerek anlamlı cümlelere dönüştürebiliyor. Bilim insanları, bu sistemin “Ahmet, Fatma böyle düşünüyor” gibi gerçek zamanlı çıktılar üretebildiğini belirtiyor.
Nature’daki makalede, “Teknik, kişinin beyin aktivitesini kullanarak zihninde gördüklerini etkileyici doğrulukla betimleyici cümlelerle oluşturuyor. Düşünceler, kelimelere dökülmeden önce dünyaya sunuluyor” ifadeleri yer aldı.
Afazi hastaları için umut ışığı
Uzmanlar, bu yapay zekâ yönteminin en önemli faydasının iletişim kurmakta zorlanan bireyler için olacağını söylüyor. Afazi gibi dil bozukluğu yaşayan hastalar, düşüncelerini doğrudan aktarabilme şansı elde edebilir. Beyin hasarı sonucu konuşma, anlama veya yazma becerilerini yitiren hastalarda “zihin alt yazısı” sistemi yeni bir iletişim kanalı olarak değerlendiriliyor.
ABD’li aktör Bruce Willis’e 2022’de konulan afazi teşhisinden sonra, bu tür teknolojilerin önemi tıp dünyasında sıkça tartışılmıştı. Yeni sistem, benzer hastalıklar için devrim niteliğinde bir araç olabilir.
Bebeklerde “ışıklı yüzme bonesi” yöntemi
İngiltere’de Rosie Doğum Hastanesi’nde yürütülen ayrı bir çalışmada, bebeklerin beyin gelişimini izleyen yeni bir teknoloji test edildi. Üç haftalık Theo Starnes adlı bebeğe takılan, yüzme bonesine benzeyen küçük siyah başlık, ışık ve ultrasonu birleştirerek beynin eksiksiz görüntüsünü oluşturdu.
Araştırmacı Dr. Flora Faure, “Bu, beynin tamamını ışık ve ultrasonla izleyen ilk çalışma. Özellikle epilepsi ve öğrenme güçlüğü gibi rahatsızlıkların erken teşhisinde büyük rol oynayabilir” dedi.
ChatGPT hakkında 7 yeni dava
Yapay zekâ tartışmaları yalnızca bilimsel değil, hukuki boyutuyla da büyüyor. ABD’de OpenAI şirketine, ChatGPT’nin bazı kullanıcıları tehlikeli yönlendirmelerle intihara sürüklediği iddiasıyla yedi yeni dava açıldı.
Davaları Sosyal Medya Mağdurları Hukuk Merkezi ve Tech Justice Law Project yürütüyor. Şikâyetlerde, GPT-4o modelinin “psikolojik olarak manipülatif” özellikler taşıdığı ve buna rağmen erken piyasaya sürüldüğü savunuluyor.
Yapay zekâ artık sadece makineleri değil, insan zihninin sınırlarını da sorgulatıyor. “Zihin alt yazısı” tekniği ise bu yeni dönemin en tartışmalı eşiği olarak görülüyor.