Çankırı’da yürütülen arazi çalışmaları, Osmanlı engereği (şeritli engerek) olarak bilinen türün yayılış alanına ilişkin önemli bir bilimsel güncellemeyi ortaya koydu. Yapılan çalışma, Çankırı’nın bu türün dünyadaki bilinen en kuzeydoğu yayılış sınırı olduğunu gösterdi.
Elde edilen bulgular, hem Türkiye’deki biyolojik çeşitlilik hem de türün korunması açısından kritik bir veri olarak değerlendiriliyor.
Arazi çalışmasında üç birey gözlemlendi
Çankırı Karatekin Üniversitesi Şabanözü Meslek Yüksekokulu Veterinerlik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emin Bozkurt, lisans öğrencisi Arda Emre Kandil ile birlikte 2023 yılında Eldivan ilçesinde arazi çalışması yürüttü. Çalışma sırasında Osmanlı engereğine ait üç birey gözlemlendi.
Yapılan morfolojik ve bilimsel analizlerin ardından, türün Çankırı’da ilk kez kayda geçtiği belirlendi. Bu kayıtla birlikte Osmanlı engereğinin bilinen yayılış sahasının yaklaşık 100 kilometre genişlediği tespit edildi.
Bilimsel çalışma uluslararası dergide yayımlandı
Arazi çalışmasına dayalı bulgular, uluslararası hakemli bir dergi olan Journal of Animal Diversity’de yayımlandı. Çalışma, türün yayılış alanına dair literatürde önemli bir boşluğu doldurdu.
Bilimsel yayınla birlikte Çankırı kaydı, Osmanlı engereğinin küresel dağılım haritasına resmi olarak eklendi.
İklim değişikliği dağılış alanını daraltabilir
Doç. Dr. Emin Bozkurt, ekolojik niş modellemesi yaparak türün iklim değişikliği karşısındaki olası durumunu da analiz ettiklerini belirtti. Bu modellemelere göre, gelecekte Osmanlı engereğinin yayılış alanında daralma yaşanabileceği öngörülüyor.
Bu nedenle Çankırı’nın, türün dağılışının sınır noktalarından biri olması açısından ayrı bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Bozkurt, bu bölgenin korunmasının kritik olduğunu ifade etti.
Türkiye, türün ana yaşam alanı konumunda
Osmanlı engereğinin Türkiye’de Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Trakya bölgelerinde görüldüğünü belirten Bozkurt, türün ülke dışındaki yayılışının oldukça sınırlı olduğuna dikkat çekti. Yunanistan’da çok dar bir alanda görülen türün, dünya genelindeki yayılışının yaklaşık yüzde 90’ının Türkiye sınırları içinde bulunduğu ifade edildi.
Türle ilgili elde edilen kayıtların Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü’ne iletildiği, yapılacak değerlendirmeler sonrası Osmanlı engereğinin koruma altına alınabileceği bildirildi.
Zehirli ancak insanlara karşı saldırgan değil
Zehirli bir tür olmasına rağmen Osmanlı engereğinin insanlara karşı saldırgan bir yapıya sahip olmadığını vurgulayan Bozkurt, bu yılanların ekosistem açısından önemli bir rol üstlendiğini söyledi. Özellikle fare gibi hastalık taşıyıcı canlıların kontrolünde etkili olduklarını belirtti.
Bozkurt, yılanların görüldüğünde öldürülmemesi gerektiğini vurgulayarak, hem ekolojik denge hem de biyolojik çeşitliliğin korunması açısından bu türlerin yaşamasının büyük önem taşıdığını ifade etti.