TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan düzenlemeyle Basın İlan Kurumu’nun resmi ilan ve reklam kesme yetkisi yeniden düzenlendi. Anayasa Mahkemesi’nin daha önce belirsizlik gerekçesiyle iptal ettiği yaptırım mekanizması, yeni kanunla internet haber sitelerini de kapsayacak şekilde yeniden yürürlüğe konuldu.
İnternet haber siteleri için yeni kriterler belirlenecek
Yeni düzenlemeye göre resmi ilan ve reklam yayımlayabilecek internet haber sitelerinin taşıması gereken şartlar, Basın İlan Kurumu Genel Kurulu tarafından belirlenecek. Bu kriterler arasında haber sayısı, içerik üretim kapasitesi, kadro yapısı, okur sayısı ve yayın hayatı süresi gibi başlıklar yer alacak.
Gazeteler için öngörülen yükümlülüklerin önemli bir bölümü internet haber siteleri için de uygulanacak. Böylece resmi ilan ve reklam sistemi kapsamında internet haber sitelerine yönelik denetim ve yaptırım süreci daha kapsamlı hale getirilecek.
İlan kesme cezası 25 güne kadar çıkabilecek
Kanunla birlikte BİK Yönetim Kurulu’na, yasal koşulları yerine getirmeyen veya yükümlülüklerini ihlal eden gazete, dergi ve internet haber sitelerine resmi ilan ve reklam kesme cezası verme yetkisi tanındı. İlk ihlalde ceza süresi 1 ila 10 gün arasında uygulanabilecek.
Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde yaptırım süresi kademeli olarak artırılacak. İlk tekrarda 5 ila 15 gün, ikinci tekrarda 10 ila 20 gün, üçüncü ve sonraki tekrarlarda ise 15 ila 25 gün arasında ilan ve reklam kesme cezası verilebilecek.
Toplam ceza süresi 60 günü geçemeyecek
Düzenlemeye göre ihlalin bir aydan uzun sürmesi halinde ceza süresi bir kat artırılabilecek. Birden fazla ihlal bulunması durumunda ise yaptırımlar ayrı ayrı uygulanacak.
Ancak bu durumda toplam ceza süresi 60 günü geçemeyecek. Basın İlan Kurumu tarafından verilen kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulabilecek.
AYM daha önce belirsizlik gerekçesiyle iptal etmişti
Anayasa Mahkemesi, daha önce verdiği kararlarda BİK’in resmi ilan ve reklam kesme cezalarına ilişkin düzenlemeyi ifade ve basın özgürlüğü açısından değerlendirmişti. Mahkeme, hangi fiillerin hangi yaptırımlara yol açacağının açık biçimde düzenlenmediğine dikkat çekmişti.
AYM, 195 sayılı Basın İlan Kurumu Kanunu’ndaki ilgili hükümlerin belirsizlik taşıdığı gerekçesiyle yaptırım mekanizmasını iptal etmişti. Yeni yasayla birlikte BİK’in ilan ve reklam kesme yetkisi yeniden tanımlanarak kanuna eklendi.
Muhalefetten düzenlemeye eleştiri geldi
Kanun teklifinin TBMM’deki görüşmeleri sırasında muhalefet partileri düzenlemeye eleştiriler yöneltti. Muhalefet, yeni düzenlemenin AYM’nin iptal gerekçelerini tam olarak karşılamadığını savundu.
Eleştirilerde, BİK’e yeniden geniş yaptırım yetkileri tanındığı ve bu yetkinin internet haber sitelerini de kapsayacak şekilde genişletildiği ifade edildi. Düzenlemeyle birlikte resmi ilan ve reklam sistemi üzerindeki denetim, dijital yayıncılığı da içine alacak şekilde yeni bir aşamaya taşınmış oldu.