Tarım sektörünü doğrudan ilgilendiren önemli bir karara imza atan Anayasa Mahkemesi, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Hayvancılık Genel Müdürlüğü’ne Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile verilen bazı yetkileri iptal etti. 1 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararda, söz konusu düzenlemelerin teşebbüs özgürlüğünü sınırladığı ve kanunda zaten yer alan alanları tekrar düzenlediği vurgulandı.
Laboratuvar denetim yetkisi anayasaya aykırı bulundu
İptal edilen düzenlemelerden biri, hayvan sağlığı laboratuvarlarının belgelendirilmesi ve denetlenmesine ilişkin esasların belirlenmesi yetkisiydi. Bu yetki, Hayvancılık Genel Müdürlüğü’ne Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile verilmişti.
Mahkeme, bu düzenlemenin Anayasa’nın 48. maddesinde güvence altına alınan çalışma ve teşebbüs özgürlüğünü sınırladığını değerlendirdi. Bu tür sınırlamaların yalnızca kanunla yapılabileceğine dikkat çekilerek, kararname ile düzenleme yapılmasının anayasal sınırları aştığı ifade edildi.
Kanunda yer alan konuların yeniden düzenlenmesi hukuka aykırı bulundu
AYM kararında, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Kanunu’na da atıf yapıldı. Söz konusu kanunun 33. maddesinde laboratuvar onay ve denetim süreçlerinin zaten düzenlendiği hatırlatıldı.
Bu çerçevede, Anayasa’nın 104. maddesi uyarınca kanunda açıkça düzenlenen bir alanda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarılamayacağı vurgulandı. Mahkeme, mükerrer düzenleme yapılmasını anayasal ilkelere aykırı buldu.
Hayvan ilaçlarıyla ilgili yetkiler de iptal edildi
Karar kapsamında iptal edilen bir diğer düzenleme ise hayvan sağlığında kullanılan koruyucu ve tedavi edici maddelere ilişkin yetkiler oldu. Genel Müdürlüğe verilen üretim, satış, taşıma ve muhafaza şartlarını belirleme yetkisi de anayasaya aykırı bulundu.
Mahkeme, bu alanın da 5996 sayılı Kanun’un 12. maddesinde zaten düzenlendiğini belirtti. Bu nedenle aynı konuda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeniden düzenleme yapılmasının hukuken mümkün olmadığı ifade edildi.
Karar oyçokluğuyla alındı
Karar oyçokluğu ile alınırken, Mahkeme üyelerinden Ömer Çınar karşı oy kullandı. Çınar, bakanlıkların görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebileceğini savundu.
Ancak çoğunluk, temel hak ve özgürlükleri sınırlayan düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği yönündeki görüşte birleşti. Kararın, hayvancılık sektöründe yetki ve düzenleme sınırlarına ilişkin yeni bir hukuki çerçeve oluşturması bekleniyor.