Yaz aylarında ayak ve ayak bileklerinde görülen şişlikler her zaman sıcak havadan kaynaklanmayabilir. Uzun süre geçmeyen, iki bacakta birden ortaya çıkan ve parmakla bastırıldığında çukur bırakan ödemlerin kalp yetersizliği başta olmak üzere çeşitli hastalıkların belirtisi olabileceği belirtildi. Uzmanlar, nefes darlığı bulunmasa bile tekrarlayan bacak şişliklerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
İki bacakta birden görülen ödeme dikkat
Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Servet Altay, özellikle yaz aylarında görülen ayak ve ayak bileği şişliklerinin yalnızca sıcak havaya bağlanmaması gerektiğini söyledi.
Kalp kaynaklı ödemlerin bazı özellikleriyle diğer şişliklerden ayrılabildiğini belirten Altay, uzun süre geçmeyen, iki bacakta birden görülen ve parmakla bastırıldığında çukur bırakan ödemlerin kalp yetersizliği bulgusu olabileceğini ifade etti.
Altay, kalp yetersizliğinin sistemik bir hastalık olması nedeniyle ödemin genellikle tek bacak yerine iki bacakta ortaya çıktığını, gün içerisinde artıp gece yatarken azalabildiğini kaydetti.
Nefes darlığı olmadan da görülebilir
Kalp yetersizliğinin her zaman nefes darlığıyla ortaya çıkmadığına dikkati çeken Altay, sağ ve sol kalp yetersizliğinin farklı belirtiler gösterebildiğini anlattı.
Sol kalp yetersizliğinde nefes darlığının daha sık görüldüğünü belirten Altay, sağ kalp yetersizliğinde ise karın şişliği ve bacaklardaki ödemin ön plana çıkabileceğini söyledi.
Bu nedenle nefes darlığı bulunmamasının tek başına kalp yetersizliği ihtimalini ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Her bacak şişliği kalpten kaynaklanmıyor
Ayak ve bacaklardaki ödemin yalnızca kalp hastalıklarına bağlı gelişmediğini belirten Altay, böbrek ve karaciğer hastalıkları, tiroid bozuklukları, toplardamar ve lenf dolaşımı sorunları ile protein kaybına neden olan hastalıkların da şişliğe yol açabileceğini aktardı.
Aşırı tuz tüketimi ve bazı tansiyon ilaçlarının da ödem oluşturabileceğini belirten Altay, şişliğin tek veya çift taraflı olmasının olası nedenler açısından önemli bir ipucu olduğunu ifade etti.
Tek bacakta görülen ödemlerin daha çok toplardamar, lenf dolaşımı veya atardamar hastalıklarını; iki bacakta görülen ödemlerin ise kalp, böbrek, karaciğer ve hormonal hastalıklar gibi sistemik sorunları düşündürebileceğini söyledi.
Geçmeyen şişliklerde hekime başvurulmalı
Uzun süre devam eden veya tekrarlayan ayak ve bacak şişliklerinin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Altay, fizik muayenenin ardından gerekli görülmesi halinde ileri tetkiklere başvurulabileceğini belirtti.
Hastanın durumuna göre ekokardiyografi, kan tetkikleri, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, hormonal incelemeler ve damar ultrasonografisi uygulanabileceğini ifade etti.
Bu belirtiler varsa acil değerlendirme gerekiyor
Bacak şişliğine nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı veya bayılmanın eşlik etmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği belirtildi.
Tek taraflı bacak şişliğiyle birlikte ağrı ve kızarıklık görülmesi durumunda ise damar içinde pıhtı oluşumu ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Altay, bu tablonun da acil inceleme gerektirebileceğini kaydetti.
Altay, çok kısa süreli ödemlerin her zaman ciddi bir soruna işaret etmeyebileceğini ancak tekrarlayan ve uzun süren ayak bileği ve bacak şişliklerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.