Türkiye genelinde trafikte bulunan milyonlarca araç için denetimler sıkılaştırıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu ile Emniyet Genel Müdürlüğü verilerinin eşleştirilmesiyle yapılan kontrollerde, özellikle tüzel kişilere ait araçların sigortasız kişilerce kullanılması durumunda yüksek tutarlı idari para cezaları gündeme geliyor.
09 Şubat 2026 | 10.04
SGK ve emniyet koordinasyonunda denetimler artıyor
2021 yılından bu yana kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında SGK ile İl Emniyet Müdürlükleri koordineli denetimler yürütüyor. Trafik kontrollerinde ticari araçları kullanan sürücülerin sigortalılık durumu anlık olarak sorgulanıyor.
Denetimler sırasında sürücünün SGK kaydının bulunmaması halinde durum kuruma bildiriliyor. Bu bildirim üzerine ilgili şirket hakkında kayıt dışı işçi çalıştırdığı gerekçesiyle idari işlem başlatılıyor.
Araç sahibine de cezai yaptırım uygulanıyor
İl Emniyet Müdürlükleri tarafından yapılan trafik kontrollerinde, ticari amaçla kullanılan araçlar için trafik idari para cezası karar tutanağı düzenleniyor. Tutanak sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilirken; araç plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası ile ad ve soyadı bilgileri kayda alınıyor.
Ayrıca cezanın düzenlendiği yer, tarih, il ve ilçe bilgileri ile işlemi yapan birim de tutanakta yer alıyor. Bu belgeler daha sonra SGK’ya gönderiliyor ve kurum tarafından detaylı inceleme yapılıyor.
Sigortasız sürücü tespitinde uygulanacak para cezaları
SGK tarafından yapılan incelemede sürücünün sigortasız çalıştığı belirlenirse, ticari araç sahibine 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesi kapsamında çeşitli idari para cezaları uygulanıyor.
Buna göre;
– İşe giriş bildirgesinin süresi içinde verilmemesi halinde 2 asgari ücret tutarında (66 bin 60 TL) ceza kesiliyor.
– Aynı durumun bir yıl içinde tekrar etmesi halinde, her bir sigortasız işçi için asgari ücretin 5 katı (198 bin 180 TL) ceza uygulanıyor.
– Sigortasız çalışanın Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nde bildirilmemesi durumunda, bildirilmeyen her ay için 2 asgari ücret (66 bin 60 TL) ceza veriliyor.
– Sigortasız işçinin aylık ücret bordrosunda yer almaması halinde, her ay için yarım asgari ücret (16 bin 515 TL) ceza uygulanıyor.
– Yasal kayıt ve belgelerde sigortasız çalışmanın tespit edildiği her ay için, kayıtların geçersiz sayılması nedeniyle yarım asgari ücret (16 bin 515 TL) ceza kesiliyor.
Hangi durumlarda para cezası uygulanmıyor?
Kiraya verilen araçları kullanan şoförler açısından istisna bulunuyor. Aracı kiralayan gerçek ya da tüzel kişi, şoförün sigorta işlemlerini kendi adına yapmışsa, araç sahibine idari para cezası uygulanmıyor.
Bu durumda, taraflar arasında imzalanmış yazılı araç kira sözleşmesinin bulunması yeterli kabul ediliyor. Denetimlerde sözleşmenin ibraz edilebilmesi önem taşıyor.
Kazalarda hukuki sorumluluk araç sahibinde
Sigortasız olarak çalışan bir şoförün trafik kazası geçirmesi, yaralanması ya da hayatını kaybetmesi halinde ortaya çıkan tüm maddi ve hukuki sorumluluk ticari aracın sahibine yükleniyor. Bu durum, tazminat ve dava süreçlerinde araç sahipleri açısından ciddi riskler doğuruyor.
Uzmanlar, araçlarını başkasına veren ticari işletmelerin sürücülerin SGK kayıtlarını düzenli olarak kontrol etmeleri ve gerekli bildirimleri zamanında yapmaları gerektiği uyarısında bulunuyor.