ABD’de Donald Trump yönetimi, vize başvurularında sağlık geçmişini doğrudan değerlendiren yeni bir uygulamayı yürürlüğe koydu. Buna göre diyabet, obezite ve kalp hastalıkları gibi kronik rahatsızlıklar artık vize reddi gerekçesi olabilecek.
Yeni yönerge, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından tüm büyükelçilik ve konsolosluklara iletildi. Uygulamanın amacı, “ABD’ye geldikten sonra kamu kaynaklarına yük oluşturma riski taşıyan” kişilerin tespit edilmesi olarak açıklandı.
“Kamu Yükü” Kriteri Genişletildi
Yeni kılavuza göre, vize memurları artık başvuru sahiplerinin yaşı, sağlık durumu ve mali yeterliliğini birlikte değerlendirerek karar verecek. Sağlık geçmişi nedeniyle uzun vadede tedavi masraflarını karşılayamayacağı düşünülen kişiler “kamu yükü” kapsamında reddedilebilecek.
Yönergede özellikle kalp-damar rahatsızlıkları, diyabet, solunum hastalıkları, kanser, obezite, yüksek tansiyon, nörolojik ve ruhsal bozukluklar risk faktörü olarak sıralandı.
“Tıbbi Eğitim Almamış Memurların Karar Vermesi Endişe Verici”
Yeni düzenleme, ABD göçmenlik hukukçuları tarafından ciddi şekilde eleştiriliyor. Georgetown Üniversitesi’nden göçmenlik avukatı Sophia Genovese, düzenlemenin sağlık konularında uzman olmayan memurlara geniş takdir yetkisi tanıdığını belirtti:
“Bir kişinin diyabet ya da kalp sağlığına bakarak vize uygunluğuna karar vermek tıbbi bir değerlendirme gerektirir. Bu değişiklik hızla uygulanırsa, çok sayıda insan haksız yere mağdur olur.”
Uzmanlar, özellikle düşük gelirli veya kronik hastalığı bulunan kişilerin, bu uygulama nedeniyle “ön yargılı ve keyfi” değerlendirmelere maruz kalabileceğini belirtiyor.
“Sağlık Durumu Kişisel Bir Veri, Vize Değerlendirmesinde Kullanılamaz”
Göçmenlik savunucuları ise kararın “ayrımcılık riski” taşıdığı görüşünde. Amerikan Sivil Haklar Birliği (ACLU), sağlık geçmişinin kişisel bir veri olduğunu, bu bilginin vize değerlendirmelerinde kullanılmasının uluslararası insan hakları ilkeleriyle bağdaşmadığını savunuyor.
Yönergeye göre, vize başvurusu sırasında adaylardan ek sağlık raporları, sigorta belgeleri veya gelir kanıtı talep edilebilecek. Bu da sürecin uzamasına ve masrafların artmasına neden olabilir.
Uygulama Göçmen Politikalarında Yeni Bir Dönem Başlatabilir
Trump yönetiminin bu kararı, “kamu yükü” kavramını göçmen politikasının merkezine taşıyan 2019 düzenlemesinin genişletilmiş bir versiyonu olarak görülüyor.
Uzmanlara göre bu adım, yalnızca sağlık geçmişine sahip bireyleri değil, düşük gelir grubundaki binlerce vize adayını da etkileyebilir. Uygulamanın önümüzdeki haftalarda yürürlüğe girmesiyle, birçok ülkenin ABD vize politikalarına yönelik tepkilerde artış bekleniyor.