Milli Eğitim Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın ortak açıklamasına göre, 2025-2026 eğitim öğretim yılı itibarıyla Türkiye genelinde okul forması zorunlu hale geliyor. Böylece yaklaşık 10 yıldır süren serbest kıyafet uygulaması sona ermiş oldu.
Yeni uygulamayla birlikte tüm öğrenciler, belirli sağlık, pedagoji ve ekonomi kriterlerine uygun tek tip kıyafetle okula gidecek. Bu karar, özellikle okulda disiplinin artırılması, sosyal eşitsizliklerin azaltılması ve öğrenciler arasında birlik duygusunun güçlendirilmesi amacıyla alındı.
Yeni okul formaları nasıl olacak?
Yeni dönemde kullanılacak okul kıyafetlerinin temel özellikleri, sade, ekonomik, dayanıklı ve kolay ulaşılabilir olması yönünde belirlendi. Forma tasarımlarında sade çizgiler tercih edilecek ve logolu, rozetli, gösterişli detaylara yer verilmeyecek.
Velilere ek maliyet yüklememek amacıyla forma modellerinin en az 4 yıl boyunca sabit kalması sağlanacak. Ayrıca kullanılacak kumaş türleri arasında pamuklu ve yünlü materyaller öncelik taşıyacak. Bu sayede öğrencilerin rahat hareket edebilmesi ve sağlıklı gelişimi hedefleniyor.
Veliler okul kıyafetini nereden alacak?
Yeni yönetmelikle birlikte, okul-aile birliklerinin forma satışı yapması ya da belirli firmalara yönlendirme gibi uygulamalar tamamen yasaklandı. Veliler, okul yönetimi tarafından belirlenen teknik özelliklere uygun kıyafetleri diledikleri mağazadan veya online platformdan satın alabilecek.
Böylece tekelleşmenin ve fiyat artışlarının önüne geçilmesi hedefleniyor. Aynı zamanda ailelerin ekonomik tercihlerine uygun hareket edebilmeleri için serbest piyasa koşullarında ürün temin etme hakkı tanınıyor.
Okullar kendi formasını belirleyebilecek mi?
Her okul, kendi forma modelini belirleme hakkına sahip olacak. Ancak bu seçim yapılırken sağlık, eşitlik ve sürdürülebilirlik gibi temel ilkeler göz önünde bulundurulacak. Okul yönetimleri tarafından alınacak forma kararları, il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinin onayından geçtikten sonra yürürlüğe girecek.
Öğrenciler arasında statü farkı yaratacak renk, kumaş ya da model tercihlerinden kesinlikle kaçınılması isteniyor. Böylece kıyafetler hem ekonomik hem de sosyolojik anlamda eşitlikçi bir anlayışa hizmet edecek şekilde tasarlanacak.
Özel günlerde forma zorunluluğu olacak mı?
Yeni uygulamayla birlikte, özel gün ve etkinliklerde zorunlu kıyafet giyilmesi kuralı kaldırıldı. Öğrenci velilerine ek maliyet getiren 29 Ekim, 23 Nisan gibi etkinliklerde kullanılan özel kıyafetler artık mecburi tutulmayacak.
Ancak atölye, spor salonu, laboratuvar gibi özel kullanım alanlarında okulun belirlediği iş güvenliğine uygun kıyafetler kullanılabilecek. Ayrıca sağlık sorunları nedeniyle özel kıyafete ihtiyaç duyan öğrenciler için esnek uygulamalar geçerli olacak.
Serbest kıyafet uygulaması neden kaldırıldı?
Serbest kıyafet uygulamasının kaldırılmasında en büyük etkenler arasında disiplinsizlik, öğrenciler arasında statü farkı yaratılması ve aidiyet duygusunun zayıflaması yer alıyor. Yetkililer, üniforma uygulamasının hem okul içinde düzeni sağlayacağını hem de öğrenciler arasındaki dış görünüş kaynaklı ayrışmaları azaltacağını savunuyor.
Ayrıca, kıyafet serbestliğinin öğrenciler arasında "marka yarışı" ve "görünüş baskısı" gibi sosyal problemleri tetiklediği, bu durumun psikolojik gelişimi olumsuz etkilediği görüşü de uygulamanın gerekçeleri arasında gösteriliyor.