İtalya’nın Piemonte bölgesinde kaybolan deneyimli dağcı ve ortopedi cerrahı Nicola Ivaldo’nun aylar sonra bulunmasında yapay zekâ destekli arama teknolojileri kritik rol oynadı. Cozie Alpleri’nde yürütülen çalışmalarda, İHA’lardan elde edilen binlerce görüntü ilk kez bu ölçekte yapay zekâ yazılımı ile analiz edilerek sonuç alındı.
Kayboluş ve ilk arama süreci
66 yaşındaki Nicola Ivaldo’nun Eylül 2024’te tek başına çıktığı dağ yolculuğundan geri dönmemesi üzerine ailesi kayıp ihbarında bulundu. Ivaldo’nun nereye gideceğini net biçimde paylaşmaması, arama çalışmalarını zorlaştırdı. Tek somut ipucu, Varaita Vadisi’ndeki Castello di Pontechianale köyüne park edilmiş otomobiliydi.
Kurtarma ekipleri, Ivaldo’nun Monviso veya komşu zirve Visolotto yönüne tırmanmış olabileceğini değerlendirdi. Cep telefonundan alınan son sinyal de bu bölgeyi işaret ediyordu.
Zorlu arazi ve umudun tükenmesi
Piemonte Dağ ve Mağara Kurtarma Hizmetleri’nden yapılan açıklamalara göre, bölgede yüzlerce kilometrelik patika ve çok sayıda alternatif tırmanış rotası bulunuyor. Kaybolduğu gün hava koşullarının iyi olmasına rağmen, yoğun kullanılan güzergâhlarda Ivaldo’yu gören olmadı.
Yaklaşık 50’den fazla kurtarma görevlisi ve helikopter destekli arama çalışmaları bir hafta sürdü. Eylül sonunda kar yağışının başlamasıyla birlikte Ivaldo’yu sağ bulma ihtimali kalmadı ve çalışmalar sonlandırıldı.
Yapay zekâ destekli ikinci arama
Temmuz 2025’te karların erimesiyle birlikte arama faaliyetleri yeniden başlatıldı. Bu kez Piemonte Dağ ve Mağara Kurtarma Hizmetleri, İHA’lardan elde edilen binlerce yüksek çözünürlüklü fotoğrafı analiz edebilen bir yapay zekâ yazılımından yararlandı.
İki İHA’nın çektiği görüntülerin yazılım tarafından analiz edilmesi yalnızca beş saat sürdü. Yazılım, dağlık arazide bulunmaması gereken renk ve doku farklılıklarını tespit ederek ekiplerin yoğunlaşması gereken alanları belirledi.
Kırmızı kask detayı sonucu belirledi
Kötü hava koşulları nedeniyle kısa süreli gecikme yaşansa da, aramaların üçüncü gününde Ivaldo’nun cansız bedenine ulaşıldı. Ivaldo, Monviso’nun kuzey yamacında, 3.150 metre yükseklikte bir yarıkta bulundu ve helikopterle bölgeden alındı.
Kurtarma ekipleri, yapay zekânın özellikle gölgede kalmış olmasına rağmen Ivaldo’nun kırmızı kaskını tespit etmesinin belirleyici olduğunu vurguladı. Yetkililer, bu detayın fark edilmemesi halinde cesedin hiç bulunamayabileceğini belirtti.
Arama kurtarmada yeni bir dönemin işareti
Uzmanlara göre bu olay, yapay zekânın arama kurtarma çalışmalarında gelecekte oynayabileceği rolü somut biçimde ortaya koydu. İHA’ların ulaşılması güç kayalık alanlarda sağladığı esneklik, yapay zekâ yazılımlarıyla birleştiğinde zaman ve kaynak tasarrufu sağlıyor.
Bununla birlikte, uzmanlar teknolojinin ormanlık alanlar, yoğun bitki örtüsü ve kötü hava koşullarında hâlâ sınırlı kaldığını, ayrıca yanlış pozitif sonuçların insan deneyimiyle ayıklanması gerektiğini vurguluyor.
Gelecek için umut veren bir örnek
Araştırmacılar, bu tür yazılımların geliştirilmesi ve eğitilmesiyle, kayıp kişilerin daha kısa sürede bulunabileceğine dikkat çekiyor. Nicola Ivaldo için geç kalınmış olsa da, yapay zekâ destekli bu operasyonun ileride hayat kurtarabilecek önemli bir araç olabileceği değerlendiriliyor.