YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Cumhurbaşkanı’nın mesajını doğruladı: dört yıllık lisans programlarında başarılı ve yüksek akademik ortalamaya sahip öğrenciler, ders yükünü üç dönem önce tamamlayarak mezun olabilecek. Uygulama, müfredatın sadeleştirilmesi ve AKTS kredi yükünün azaltılmasıyla eş zamanlı devreye girecek. Tıp, diş hekimliği ve veterinerlik gibi zorunlu staj süreçleri olan programlar ise sistemin dışında tutulacak.
ÜNİVERSİTELER 3 YILA MI DÜŞÜYOR?
Hayır, zorunlu süre değişmiyor. Mevcut dört yıllık lisans statüsü korunuyor; yalnızca GPA’sı 3.00/4.00 üzerinde seyreden, ders tekrarı yapmayan ve programın tüm yükünü üç yılda bitirebilen öğrencilere “erken mezuniyet” seçeneği sunuluyor. Uygulama, Bologna Süreci’ne uyumlu bir opsiyon olarak tasarlandı; zorunlu değil, gönüllü.
HANGİ BÖLÜMLER 3 YILDA BİTEBİLECEK?
Mühendislik, fen, iktisadi ve idari bilimler, sosyoloji, psikoloji, matematik, istatistik, bilgisayar, uluslararası ilişkiler gibi teorik ağırlıklı programlar öncelikli pilot alanlar. Lisansüstü staj zorunluluğu bulunan mühendislik bölümlerinde yaz dönemi zorunlu stajı yaz okulu ile eşleştirilerek kredi tamamlanabilecek. Uygulamalı sağlık bilimleri, hukuk ve öğretmenlik programlarında ise süre kısaltması yok.
ÜÇ YILDA MEZUN OLMAK İÇİN GEREKEN KOŞULLAR
Ağırlıklı not ortalaması en az 3.00/4.00
Her yılın sonunda kredilerin en az %33’ünü alarak toplam 240 AKTS’yi 180 AKTS’ye indirmek
Ders tekrarı, FF, FD, DD notu bulunmaması
Yaz okulunda azami 45 AKTS yükünü tamamlamış olmak
Son sınıf projesini veya bitirme tezini üçüncü yıl sonbahar dönemine yetiştirmek
YÖK, üniversitelere “erken mezuniyet takvimi” hazırlatmak üzere 2026 bahar dönemine kadar senaryo istedi. Takvim onaylanırsa 2026-2027 girişliler için pilot uygulama başlayacak.
DERS MÜFREDATI NASIL SADELEŞECEK?
Programlar, zorunlu ders sayısı 12-14’e indirilerek yeniden kurgulanıyor. Seçmeli havuzu genişletiliyor, çift anadal ve yan dal kredileri erken mezuniyet kapsamında sayılabiliyor. Ayrıca her öğrenciye “proje tabanlı öğrenme” modülü zorunlu tutuluyor; bu modül yaz döneminde yürütülerek yaz okulu kredisine dönüştürülüyor.
ÜNİVERSİTE EĞİTİM SÜRESİ KISALIRSA DİPLOMA FARKLI MI OLACAK?
Diploma ve transkriptte “erken mezun” ibaresi yer almayacak; mezuniyet tarihi üçüncü yıl sonu olarak yazılacak. Denklik işlemleri için YÖK, Avrupa Kredi Transfer Sistemi karnesini otomatik üretecek. Böylece yurt dışı yüksek lisans başvurularında ek süre sorunu yaşanması önlenmiş olacak.
İŞ YERİNDE UYGULAMALI EĞİTİM MODELİ NE ZAMAN DEVREYE GİRECEK?
Cumhurbaşkanı’nın vurguladığı “iş yeri temelli mesleki eğitim”, erken mezuniyet sisteminin paralelinde 2026-2027’de zorunlu stajı bulunan bölümler için pilot olarak uygulanacak. Firmalarla yapılacak üçlü protokolle öğrenci, üçüncü sınıf yazında tam zamanlı staj yaparak hem maaş alacak hem de 30 AKTS kredisi kazanacak. Staj döneminde alınan ücret, asgari ücretin üçte birini geçemeyecek.